Çocuk Eğitiminde Yöntemler: 4 Tip Anne-Baba ve Doğru Yaklaşım

Çocuk büyütmek sorumluluk isteyen ciddi bir iş ve bu konuda herkesin farklı görüşleri var. Kimi, kendi ailesinden nasıl gördüyse aynen bunu uygulamaya devam ederken, kimi de ailesinin kendisine uyguladığı ama kendisinin hoşlanmadığı yöntemlerden uzak durmaya bakıyor. Ancak hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, önemli olan uyguladığınız eğitim şeklinin 21. yüzyıl çocuğuna uygun olmasıdır. Çocuk eğitiminde 4 tip anne-baba olduğu söylenebilir. Bu yöntemleri inceleyerek hangi grupta yer aldığınızı ve bunların iyi ve kötü yanlarını görebilirsiniz.

1. Özgürlükçü Anne-Babalar

Bu tarz yaklaşım, özellikle de savaşın gaddarlığına bir tepki gibiydi ve 40 yıl önce oldukça popülerdi. Özgürlükçü anne-babalar çocuklarına sevgiyle yaklaşsalar da, genellikle konulması gereken sınırları, kuralları koymazlar.

Özgürlükçü anne-babaların özellikleri:

• Çocuklara sevgiyle yaklaşırlar

• Sınır ve kural koymazlar

• Uygun olmayan davranışları görmezden gelirler

• Çocuğun özgür büyümesini desteklerler

• Baskıcı tutumdan kaçınırlar

• Çocuğun kendi kararlarını almasına izin verirler

• Esnek davranırlar

• Çatışmadan kaçınırlar

• Çocuğun isteklerine boyun eğerler

• Disiplin uygulamakta zorlanırlar

Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:

• Yaratıcı ve orijinal olurlar

• Ortama uymakta zorlanırlar

• Dürtülerini denetlemede zorlanırlar

• Sorumluluk kabul etmede isteksiz olurlar

• Sınırları bilmezler

• Kendini güvensiz hissederler

• Yanlış kararlar alabilirler

• Kurallara uymakta zorlanırlar

• Benmerkezci olabilirler

• Otoriteyi tanımazlar

Özgürlükçü yaklaşımın sonuçları:
Açık ve net sınırlar olmaksızın çocuğun aklı karışır, kendini güvensiz hissedebilir ve yanlış kararlar alır.

2. Otoriter Anne-Babalar

Otoriter ebeveynler itaate değer verirler. Onlara göre hayatın nasıl yaşanacağı kurallarla kontrol edilir, her şey önceden şekillendirilir. Çocuk, kendini nasıl yöneteceğini öğrendiğinden değil, ama cezadan korktuğu için itaat etmeyi öğrenir. Bu tarz, günümüz toplum yapısına aykırıdır. Çünkü artık yeniliklere ve seçme hakkına değer verilmektedir.

Otoriter anne-babaların özellikleri:

• İtaate değer verirler

• Katı kurallar koyarlar

• Cezalandırıcıdırlar

• Kontrolcüdürler

• Esneklik göstermezler

• Çocuğun fikrini almazlar

• Baskıcıdırlar

• Mesafelidirler

• Duygusal sıcaklık göstermezler

• Tek yönlü iletişim kurarlar

Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:

• Cezadan korktukları için itaat ederler

• Özgüvenleri düşüktür

• Kendi kararlarını alamazlar

• İnisiyatif kullanamazlar

• Kolayca öykünürler

• Kaygılıdırlar

• İçe kapanıktırlar

• Saldırgan olabilirler

• Yaratıcılıkları bastırılmıştır

• Mutlu olamazlar

Bedensel cezaların zararları:
Bedensel cezalar, çocukta problemlerin şiddetle çözümlenmesi gerektiğine dair bir kanı uyandırdığından, gene günümüz anlayışıyla bağdaşmaz. Sürekli emir almayı kabullenir şekilde yetiştirilen çocuk, istediği herkese kolayca öykünür ve etkinliklerde asla inisiyatifi eline almaz.

3. Pasif Anne-Babalar

Bu tip anne-babaların beklentisi azdır ve buna bağlı olarak verdikleri tepki de minimum olacaktır. Çocukla ters düşmemek için kural koymazlar. Çocuğun kendi başına büyümesine izin verdiklerini düşünürler. Buna karşılık çocuksa, anne-babasının ilgisiz olduğuna inanır.

Pasif anne-babaların özellikleri:

• Beklentileri azdır

• Tepkileri minimumdur

• Kural koymazlar

• Çatışmadan kaçınırlar

• İlgisiz görünürler

• Çocuğu ihmal ederler

• Duygusal olarak mesafelidirler

• Sorumluluk almazlar

• Çocuğun kendi başına büyümesine izin verirler

• Rehberlik etmezler

Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:

• Sosyalleşme yetenekleri gelişmemiştir

• Çekingen olurlar

• Sinir bozucu olurlar

• Egoist olurlar

• Kendine güvenleri yoktur

• İlgisizlik hissederler

• Duygusal sorunlar yaşarlar

• Akademik başarıları düşüktür

• Davranış sorunları gösterirler

• Mutlu olamazlar

4. İlgili ve Demokratik Anne-Babalar

Bu gruba giren ebeveynler, çocuklarına kayıtsız şartsız bir sevgi sunarlar. Ancak bunu yaparken uyması gereken birtakım kurallar belirlemeyi de ihmal etmezler. Çocuğun sorumluluk alması eğitimin öncelikleri arasındadır. Bu nedenle de çocuğa seçim yapması sağlanan pek çok fırsat sunulur ve yaptığı seçimlerin sonuçlarını yaşarken de ihtiyacı olan rehberlik verilir. Bu yöntem, günümüzün hızlı yaşantısı için en uygun yöntemdir. Bunun nedeni, artık seçeneklerin sınırsız olması ve bir şeyi yapmak için doğru olan birden fazla yöntemin olmasıdır.

İlgili ve demokratik anne-babaların özellikleri:

• Kayıtsız şartsız sevgi sunarlar

• Kurallar belirlerler

• Sorumluluk verirler

• Seçim hakkı tanırlar

• Rehberlik ederler

• Saygı gösterirler

• İletişime açıktırlar

• Tutarlıdırlar

• Adildirler

• Duygusal olarak sıcaktırlar

Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:

• Sorumluluk duygusu gelişir

• Daha akıllıca seçimler yaparlar

• Değişikliklere ayak uydururlar

• Kendine güvenleri oluşur

• Özgüvenleri yüksektir

• Mutlu olurlar

• Başarılı olurlar

• Sosyal becerileri gelişir

• Problem çözme becerileri gelişir

• Duygusal zekâları yüksektir

Hangi Yöntem En Uygun?

Bu yöntem, günümüzün hızlı yaşantısı için en uygun yöntemdir. Bunun nedeni, artık seçeneklerin sınırsız olması ve bir şeyi yapmak için doğru olan birden fazla yöntemin olmasıdır. Bu şekilde eğitilen çocuk, sorumluluk duygusu geliştirir, daha akıllıca seçimler yapar, değişikliklere ayak uydurur ve kendine güveni oluşur.

İlgili ve demokratik yaklaşımın avantajları:

• Çocuk sorumluluk duygusu geliştirir

• Daha akıllıca seçimler yapar

• Değişikliklere ayak uydurur

• Kendine güveni oluşur

• Özgüveni yüksek olur

• Mutlu olur

• Başarılı olur

• Sosyal becerileri gelişir

• Problem çözme becerileri gelişir

• Duygusal zekâsı yüksek olur

Sonuç

Çocuk Eğitiminde Yöntemler: 4 Tip Anne-Baba ve Doğru Yaklaşım... Çocuk büyütmek sorumluluk isteyen ciddi bir iş ve bu konuda herkesin farklı görüşleri var. Kimi, kendi ailesinden nasıl gördüyse aynen bunu uygulamaya devam ederken, kimi de ailesinin kendisine uyguladığı ama kendisinin hoşlanmadığı yöntemlerden uzak durmaya bakıyor. Ancak hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, önemli olan uyguladığınız eğitim şeklinin 21. yüzyıl çocuğuna uygun olmasıdır. Çocuk eğitiminde 4 tip anne-baba olduğu söylenebilir: Özgürlükçü anne-babalar, otoriter anne-babalar, pasif anne-babalar ve ilgili ve demokratik anne-babalar. Bu yöntemleri inceleyerek hangi grupta yer aldığınızı ve bunların iyi ve kötü yanlarını görebilirsiniz. Unutmayın; en sağlıklı yaklaşım, sevgi ve disiplini dengeleyen, çocuğa sorumluluk veren ve seçim hakkı tanıyan ilgili ve demokratik yaklaşımdır. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.