Şekerden Korunmanın 7 Yolu: Şeker Hastalığından Korunma ve Sağlıklı Yaşam Rehberi

Şekerden Korunmanın 7 Yolu: Şeker Hastalığından Korunma ve Sağlıklı Yaşam Rehberi

yüksek tansiyon  

Şeker hastalığı, birçok hastalığı da beraberinde getiriyor. Kalp krizi, yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği bunlardan sadece birkaçı. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Ali Tarım, bu konu hakkında önemli bilgiler verdi. İşte şeker hastalığından korunmanın 7 yolu:

Şeker Hastalığı Nedir?

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen "diabetes mellitus", pankreastan salgılanan ve kanda şeker seviyesini düzenleyen insülin adlı hormonun hiç yapılamaması veya kullanılamaması sonucu gelişen bir hastalıktır. Bu hastalıkta kanda şeker seviyesi yükselmekte ve sonuçta birçok organda bozulmalar oluşmakta; eğer yapılan tedavi ve önerilere uyulmazsa ölümle sonuçlanmaktadır. Şeker hastalığında kalp krizi, yüksek tansiyon, böbrek yetmezliği, felçler, körlük ve daha birçok hastalık gelişmektedir.

Şeker hastalığının neden olduğu hastalıklar:

• Kalp krizi

• Yüksek tansiyon

• Böbrek yetmezliği

• Felçler

• Körlük

• Sinir hasarı

• Ayak yaraları

• Enfeksiyonlar

• Cilt sorunları

• Diş eti hastalıkları

Şeker Hastalığı Neden Ciddi Bir Sağlık Sorunudur?

Şeker hastalığı çok ciddi bir sağlık sorunu olup hastanın yaşam kalitesini kötüleştirmekte ve hatta ölümlere yol açmaktadır. Ayrıca hastayla beraber etrafındaki insanları da, kendisi ile birlikte moral ve ekonomik olarak yıkmaktadır. Günümüz dünyasında şeker hastalığının görülme sıklığı her geçen gün artmaktadır. Bundan nasibini ülkemiz de almaktadır.

Şeker hastalığının artış nedenleri:

• Şehir yaşamının getirdiği stres

• Hareketsizlik

• Dengesiz beslenme

• Yağlı ve katkı maddeli hazır gıdalarla beslenme

• Taze sebze ve meyvenin azalan seviyede yenmesi

• Üretimde suni kimyasal maddeler kullanılması

• Alkol ve sigara içiminin artması

• Uyku problemleri

• Şişmanlığın gelişmesi

Şekerden Korunmanın 7 Yolu

1. Stresten Uzak Durun

Günümüz yaşamının getirdiği stresten mümkün olduğu kadar etkilenmemeye çalışmak. Burada herkes kendi ruhsal yapısını iyi tanımak ve buna göre tedbirini geliştirmek zorundadır.

Stresten korunma yolları:

• Kendi ruhsal yapınızı tanıyın.

• Stres kaynaklarınızı belirleyin.

• Stresle baş etme yöntemleri geliştirin.

• Meditasyon yapın.

• Yoga yapın.

• Derin nefes egzersizleri yapın.

• Hobiler edinin.

• Sosyal ilişkilerinizi güçlü tutun.

• Yeterli uyuyun.

• Doğada vakit geçirin.

• Profesyonel destek alın (gerekirse).

• Pozitif düşünün.

• Minnettarlık pratiği yapın.

• Stresli durumlardan kaçının.

• Rahatlama teknikleri kullanın.

2. İdeal Kiloya Gelın ve Şişmanlıktan Kaçının

İdeal kiloya gelmek ve şişmanlıktan kaçınmak, şeker hastalığından korunmanın en önemli adımlarından biridir. Fazla kilo, insülin direncini artırarak şeker hastalığı riskini yükseltir.

İdeal kiloya ulaşma yolları:

• Sağlıklı beslenin.

• Porsiyon kontrolü yapın.

• Düzenli egzersiz yapın.

• Bol su için.

• Şekerli gıdalardan kaçının.

• İşlenmiş gıdalardan kaçının.

• Lifli besinler tüketin.

• Protein alın.

• Sağlıklı yağlar tüketin.

• Öğün atlamayın.

• Yavaş yiyin.

• Düzenli tartılın.

• Kilo kontrolünü yaşam tarzı haline getirin.

• Motivasyonunuzu yüksek tutun.

• Profesyonel destek alın (gerekirse).

3. Sigara, Alkol ve Kötü Alışkanlıklardan Uzak Durun

Sigara, alkol ve kötü alışkanlıklardan uzak durmak, şeker hastalığı riskini azaltır. Sigara, insülin direncini artırır; alkol ise kan şekerini dalgalandırır.

Sigara ve alkolün zararları:

• Sigara, insülin direncini artırır.

• Sigara, damarları daraltır.

• Sigara, kalp hastalığı riskini artırır.

• Alkol, kan şekerini dalgalandırır.

• Alkol, karaciğeri yorar.

• Alkol, kilo alımına neden olur.

• Alkol, uyku kalitesini bozar.

• Alkol, bağışıklığı zayıflatır.

• Sigara ve alkol, kanser riskini artırır.

• Sigara ve alkol, genel sağlığı bozar.

4. Dengeli ve Doğal Beslenin

Dengeli ve doğal beslenmek, suni kimyasal madde katkılı yiyeceklerden uzak durmak (özellikle halk arasında abur cubur denilen hazır gıdalardan) şeker hastalığından korunmada kritik önem taşır.

Dengeli ve doğal beslenme önerileri:

• Taze sebze ve meyve tüketin.

• Tam tahıl ürünleri tüketin.

• Lifli besinler tüketin.

• Protein alın.

• Sağlıklı yağlar tüketin.

• Şekerli gıdalardan kaçının.

• İşlenmiş gıdalardan kaçının.

• Hazır gıdalardan kaçının.

• Abur cuburdan kaçının.

• Katkı maddeli gıdalardan kaçının.

• Suni kimyasal maddelerden kaçının.

• Doğal ve organik gıdalar tüketin.

• Mevsiminde beslenin.

• Yerel üreticiyi destekleyin.

• Bol su için.

5. Düzenli Uyuyun

Düzenli uyumak, şeker hastalığından korunmada önemli rol oynar. Yetersiz uyku, insülin direncini artırır ve kan şekerini dalgalandırır.

Düzenli uyku önerileri:

• Günde 7-8 saat uyuyun.

• Her gün aynı saatte yatıp kalkın.

• Yatmadan önce kafein ve alkolden uzak durun.

• Yatak odanızı karanlık, sessiz ve serin tutun.

• Yatmadan önce ekranlardan uzak durun.

• Ilık bir duş alın.

• Bitki çayı için.

• Rahatlatıcı müzik dinleyin.

• Meditasyon yapın.

• Uyku hijyenine dikkat edin.

• Uyku apnesi varsa tedavi ettirin.

• Düzenli egzersiz yapın.

• Stresten uzak durun.

• Ağır yemeklerden kaçının.

• Uyku takibi yapın.

6. Düzenli Spor Yapın

Düzenli spor yapmak (özellikle doğada yürüyüşler) şeker hastalığından korunmada etkilidir. Egzersiz, insülin duyarlılığını artırır ve kan şekerini dengeler.

Düzenli spor önerileri:

• Haftada en az 150 dakika egzersiz yapın.

• Doğada yürüyüşler yapın.

• Tempolu yürüyüş yapın.

• Koşu yapın.

• Bisiklete binin.

• Yüzün.

• Yoga yapın.

• Pilates yapın.

• Dans edin.

• Ağırlık çalışın.

• Egzersizi günlük rutininize ekleyin.

• Asansör yerine merdiven kullanın.

• Arabanızı uzağa park edin.

• Ev işleri yapın.

• Aktif bir yaşam sürün.

7. Hobi Edinin

Kendi merak ve yapısına uygun hobi tarzında uğraşlarla ilgilenmek, stresten uzaklaşmayı ve ruhsal dengeyi sağlar. Bu da şeker hastalığı riskini azaltır.

Hobi önerileri:

• Kitap okuyun.

• Resim yapın.

• Müzik dinleyin.

• Müzik aleti çalın.

• Bahçecilik yapın.

• El işi yapın.

• Yazı yazın.

• Fotoğraf çekin.

• Seyahat edin.

• Yeni yerler keşfedin.

• Yemek yapın.

• Dans edin.

• Satranç oynayın.

• Bulmaca çözün.

• Gönüllü çalışmalara katılın.

Şeker Hastalığından Korunmada Diğer Öneriler

• Düzenli kontrol yaptırın: Yıllık kan şekeri testi.

• Aile öyküsüne dikkat edin: Genetik yatkınlık varsa daha dikkatli olun.

• Bel çevresini ölçün: Kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm altında tutun.

• Tansiyonunuzu kontrol ettirin: Düzenli tansiyon takibi.

• Kolesterolünüzü kontrol ettirin: Düzenli kan testi.

• Kan şekerinizi kontrol ettirin: Düzenli ölçüm.

• Diyetisyene danışın: Kişiye özel beslenme programı.

• Doktorunuzla işbirliği yapın: Düzenli takip.

• İlaçlarınızı düzenli kullanın: Doktor önerisiyle.

• Eğitim alın: Şeker hastalığı hakkında bilgi edinin.

• Destek gruplarına katılın: Motivasyon için.

• Stresten uzak durun: Meditasyon, yoga.

• Sigara içmeyin: Risk faktörüdür.

• Alkolü sınırlayın: Kan şekerini dalgalandırır.

• Sağlıklı yaşam tarzı benimseyin: Kaliteli ve sağlıklı bir yaşam.

Sonuç

Şeker hastalığı, birçok hastalığı da beraberinde getiriyor. Kalp krizi, yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği bunlardan sadece birkaçı. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Ali Tarım, bu konu hakkında önemli bilgiler verdi: "Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen 'diabetes mellitus', pankreastan salgılanan ve kanda şeker seviyesini düzenleyen insülin adlı hormonun hiç yapılamaması veya kullanılamaması sonucu gelişen bir hastalıktır. Bu hastalıkta kanda şeker seviyesi yükselmekte ve sonuçta birçok organda bozulmalar oluşmakta; eğer yapılan tedavi ve önerilere uyulmazsa ölümle sonuçlanmaktadır." Şeker hastalığından korunmak için: stresten uzak durun, ideal kiloya gelin ve şişmanlıktan kaçının, sigara, alkol ve kötü alışkanlıklardan uzak durun, dengeli ve doğal beslenin, düzenli uyuyun, düzenli spor yapın (özellikle doğada yürüyüşler), kendi merak ve yapınıza uygun hobi tarzında uğraşlarla ilgilenin. Yukarıdaki öneriler aslında kaliteli ve sağlıklı bir yaşamın sırları olup şeker hastalığının dışında da birçok hastalığın önlemini oluşturmaktadır. Ayrıca şeker hastalığında genetik yatkınlık olup önümüzdeki yıllarda gelişen gen tedavisi bir umut ışığı gibi görünmektedir. Unutmayın; sağlıklı yaşam, sağlıklı bir bedenin temelidir. Bu önerileri günlük hayatınıza entegre ederek, şeker hastalığından ve diğer birçok hastalıktan korunabilirsiniz. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.

Kalp Rahatsızlıklarında Değiştirilebilen Risk Faktörleri: Sağlıklı Bir Kalp İçin 6 Altın Kural

Kalp Rahatsızlıklarında Değiştirilebilen Risk Faktörleri: Sağlıklı Bir Kalp İçin 6 Altın Kural

yüksek tansiyon  

Kalp damar hastalıkları, dünyada en yaygın ölüm nedenlerinden biridir. Ancak bu hastalıkların büyük bir kısmı, yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilir. Günlük yaşantımızda yaptığımız birçok hata, sağlığımız açısından geri dönüşü olmayacak sonuçlara yol açabiliyor. Oysaki alacağımız bazı önlemlerle bu riskleri ortadan kaldırmamız mümkün. İşte kalp rahatsızlıklarında değiştirilebilen risk faktörleri ve alınması gereken önlemler:

Değiştirilemeyen Risk Faktörleri

Öncelikle, değiştirilemeyen risk faktörlerini bilmek önemlidir. Bu faktörler, kontrolümüz dışında olan ve kalp hastalığı riskini artıran etkenlerdir:

• Ailede erken yaşta kalp krizi geçiren bireylerin bulunması: Genetik yatkınlık, riski artırır.

• Erkek cinsiyet: Erkekler, kadınlara göre daha yüksek risk altındadır.

• İleri yaş: Yaş ilerledikçe risk artar.

• Şeker hastalığı: Diyabet, kalp hastalığı riskini artırır.

• Kişilik yapısı (stresli kişilik gibi): Stresli kişilik, riski artırabilir.

Bu faktörler değiştirilemez; ancak değiştirilebilen risk faktörlerine odaklanarak kalp sağlığını korumak mümkündür.

Değiştirilebilen Risk Faktörleri

1. Sigara Tüketimi

Kalp damar hastalıklarından ve bu hastalıkların yol açtığı ölümlerden korunmak için atılacak ilk adım sigara ve dumanından uzak durmaktır. Çünkü sigara tüketimi hastalık riskini iki kat arttırıyor.

Sigaranın kalp sağlığına zararları:

• Kalp damar hastalığı riskini iki kat artırır.

• Damarları daraltır.

• Kan basıncını yükseltir.

• Kalp krizi riskini artırır.

• İnme riskini artırır.

• Kolesterolü yükseltir.

• Kan pıhtılaşmasını artırır.

• Damar sertliğine neden olur.

• Kalp ritmini bozar.

• Genel sağlığı olumsuz etkiler.

Sigara bırakma önerileri:

• Kararlı olun.

• Destek alın.

• Nikotin replasman tedavisi kullanın.

• Doktora danışın.

• Sigara içilen ortamlardan uzak durun.

• Egzersiz yapın.

• Stresten uzak durun.

• Sağlıklı beslenin.

• Motivasyonunuzu yüksek tutun.

• Sigarayı bırakanlarla konuşun.

2. Kolesterol

Kolesterol kontrolü sağlamak için beslenmede doymuş yağ oranının azaltılması, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri içeren yağların oranının arttırılması, besinler yoluyla alınan kolesterole dikkat edilmesi, posa içeren yiyecekler ile meyve sebze tüketiminin arttırılması gerekiyor. Doğru rejimin az miktarda protein içermesi, bu proteinin ise balık, kümes hayvanları ve soyadan alınması gerekiyor.

Kolesterolü düşürmenin yolları:

• Doymuş yağ oranını azaltın.

• Tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri tüketin.

• Besinlerle alınan kolesterole dikkat edin.

• Posa içeren yiyecekler tüketin.

• Meyve ve sebze tüketimini artırın.

• Az miktarda protein alın.

• Protein ihtiyacını balık, kümes hayvanları ve soyadan karşılayın.

• Zeytinyağı, ayçiçeği, mısırözü gibi bitkisel yağları tercih edin.

• Kırmızı eti sınırlayın.

• İşlenmiş gıdalardan kaçının.

Kolesterolü düşüren besinler:

• Yulaf

• Badem

• Ceviz

• Fındık

• Zeytinyağı

• Avokado

• Balık (somon, sardalya)

• Sebze ve meyveler

• Kuru baklagiller

• Tam tahıllar

3. Yüksek Tansiyon

Yüksek tansiyona yol açan nedenlerin başında alınan fazla kilolar geliyor. Öte yandan kilo kaybı, özellikle karın bölgesinden zayıflandığından kan basıncını hemen düşürerek kalbin yükünü azaltıyor. Tansiyon hafif şekilde yüksekse beslenmede tuzu kesmek, ilaç kullanmadan tansiyonu normale düşürmeye yardımcı olabiliyor.

Tansiyonu düşürmenin yolları:

• Fazla kilolardan kurtulun.

• Karın bölgesinden zayıflayın.

• Tuzu kesin veya azaltın.

• Düzenli egzersiz yapın.

• Stresten uzak durun.

• Alkolü sınırlayın.

• Sigara içmeyin.

• Sağlıklı beslenin.

• Potasyum alın (muz, patates, ıspanak).

• Doktora danışın.

Tansiyonu düşüren besinler:

• Muz

• Patates

• Ispanak

• Pancar

• Sarımsak

• Limon

• Yeşil yapraklı sebzeler

• Kuru baklagiller

• Yoğurt

• Yulaf

4. Kontrolsüz Şeker Hastalığı

Şeker hastalarında damar sertliği, daha sık ve erken yaşta görülüyor. Bu hastalara sıklıkla şişmanlık ve hipertansiyon da eşlik ediyor. Şeker hastalığı kontrolünde diyet ve egzersiz, ilaç tedavisinin yanında önemli rol oynuyor.

Şeker hastalığını kontrol etmenin yolları:

• Diyet yapın.

• Düzenli egzersiz yapın.

• İlaç tedavisine uyun.

• Kan şekerini düzenli ölçün.

• Şekerli gıdalardan kaçının.

• İşlenmiş gıdalardan kaçının.

• Lifli besinler tüketin.

• Protein alın.

• Sağlıklı yağlar tüketin.

• Doktora düzenli gidin.

Şeker hastalığını kontrol eden besinler:

• Tam tahıllar

• Kuru baklagiller

• Sebze ve meyveler

• Yoğurt

• Kefir

• Balık

• Ceviz

• Badem

• Tarçın

• Yeşil çay

5. Obezite (Şişmanlık)

Obezite tedavi edilmediğinde hipertansiyon, kolesterol ve şeker hastalığı gibi kalp damar hastalığı riskini artırıyor.

Obeziteyle mücadelenin yolları:

• Sağlıklı beslenin.

• Porsiyon kontrolü yapın.

• Düzenli egzersiz yapın.

• Bol su için.

• Şekerli gıdalardan kaçının.

• İşlenmiş gıdalardan kaçının.

• Lifli besinler tüketin.

• Protein alın.

• Sağlıklı yağlar tüketin.

• Öğün atlamayın.

• Yavaş yiyin.

• Düzenli tartılın.

• Kilo kontrolünü yaşam tarzı haline getirin.

• Motivasyonunuzu yüksek tutun.

• Profesyonel destek alın.

6. Stresli Yaşam

Yüksek stres, vücut direncinin düşmesine sebep oluyor. Vücut strese adrenalin hormonu salınımını arttırarak yanıt veriyor. Bu da kalp ve solunum hızının artmasına ve tansiyonun yükselmesine sebep oluyor. Yağ asitleri ve kolesterol kana daha çok salınıyor ve kan kalınlaşmaya başlıyor. Stresle mücadelede düzenli egzersiz yapmanın etkili olduğu pek çok araştırmada gösteriliyor.

Stresle mücadelenin yolları:

• Düzenli egzersiz yapın.

• Meditasyon yapın.

• Yoga yapın.

• Derin nefes egzersizleri yapın.

• Hobiler edinin.

• Sosyal ilişkilerinizi güçlü tutun.

• Yeterli uyuyun.

• Sağlıklı beslenin.

• Alkolü sınırlayın.

• Sigara içmeyin.

• Profesyonel destek alın (gerekirse).

• Zaman yönetimi yapın.

• Önceliklerinizi belirleyin.

• Hayır demeyi öğrenin.

• Minnettarlık pratiği yapın.

Stresi azaltan aktiviteler:

• Yürüyüş

• Koşu

• Yüzme

• Bisiklet

• Yoga

• Pilates

• Meditasyon

• Müzik dinlemek

• Kitap okumak

• Doğada vakit geçirmek

• Arkadaşlarla sohbet

• Hobiler

• Bahçecilik

• Resim yapmak

• Yazı yazmak

Kalp Sağlığını Korumak İçin Genel Öneriler

• Sigara içmeyin: Kalp hastalığı riskini iki kat artırır.

• Kolesterolünüzü kontrol altında tutun: Sağlıklı beslenin.

• Tansiyonunuzu kontrol altında tutun: Tuzu azaltın, kilo verin.

• Şeker hastalığınızı kontrol edin: Diyet ve egzersiz yapın.

• Obeziteden kaçının: Sağlıklı kilonuzu koruyun.

• Stresten uzak durun: Egzersiz yapın, meditasyon yapın.

• Düzenli egzersiz yapın: Haftada en az 150 dakika.

• Sağlıklı beslenin: Sebze, meyve, tam tahıl, balık.

• Bol su için: Günde 2-2,5 litre.

• Yeterli uyuyun: Günde 7-8 saat.

• Alkolü sınırlayın: Aşırı alkol, kalp sağlığına zararlıdır.

• Düzenli kontrol yaptırın: Yıllık kalp kontrolü.

• Doktorunuzla işbirliği yapın: İlaçlarınızı düzenli kullanın.

• Ailenizi bilgilendirin: Genetik risk faktörlerini paylaşın.

• Sağlıklı yaşam tarzı benimseyin: Kaliteli ve sağlıklı bir yaşam.

Sonuç

Kalp rahatsızlıklarında değiştirilebilen risk faktörleri: Sigara tüketimi, kolesterol, yüksek tansiyon, kontrolsüz şeker hastalığı, obezite ve stresli yaşam. Bu faktörler, yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Sigara içmemek, kolesterolü kontrol altında tutmak, stresten uzak durmak ve düzenli egzersiz yapmak, kalp sağlığını korumanın en önemli adımlarıdır. Unutmayın; kalp sağlığınız, genel sağlığınızın temelidir. Bu önerileri günlük hayatınıza entegre ederek, kalp hastalıklarından korunabilir ve uzun, sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.