Aman Çocuklar Duymasın: Evlilik Kavgalarının Çocuklar Üzerindeki Yıkıcı Etkiler

Aman Çocuklar Duymasın: Evlilik Kavgalarının Çocuklar Üzerindeki Yıkıcı Etkiler

üvey çocuk  

Hakikaten onlara zevkli, keyifli, öğretici, eğitici, şefkat ve sevgi dolu bir çocukluk, gençlik verebiliyor muyuz? Yoksa daha küçücük çocukken mutsuz mu oluyorlar? Onları ev içi şiddetle tanıştırıp, en azından çok sevdiği iki kişi arasında mı bırakıyoruz? Onun ruh sağlığının bozulduğunu bazen göremeyiz ve kendi üzüntülerimizle dahi baş edemezken, tabii ki onlara yardımcı da olamayız! İşte evlilik kavgalarının çocuklar üzerindeki yıkıcı etkileri:

Çocukların Gizli Tanıklığı

Zavallı yavrucaklar kah azgınlık yaparak, kah içine kapanarak, kah ağlak mızmız olarak reaksiyon gösterirler. Veya daha küçükse birdenbire altına etmeye, tik yapmaya, tırnak yemeye, kardeşini dövmeye, belki de kekelemeye başlayarak, bazı şeylerin iyi gitmediğini bize anlatır. Eğer ergenliğe girmişse bu sefer tembelleşmeye, asileşmeye, ev içinde terör estirmeye, dışarıda bir takım sıra dışı gruplara girmeye, aradığı anlayış, sevgi ve şefkati, başka yerlerde aramaya başlar.

Çocukların kavgalara verdiği tepkiler:

• Azgınlık yapma

• İçine kapanma

• Ağlak mızmız olma

• Altına etme

• Tik yapma

• Tırnak yeme

• Kardeşini dövme

• Kekeleme

• Tembelleşme

• Asileşme

• Ev içinde terör estirme

• Sıra dışı gruplara girme

• Sevgi ve şefkat arayışı

• Madde bağımlılığı

• İntihar düşüncesi

Her Çocuk Mutlu Bir Aile İster

Saçlarını çeşitli renklere boyar, ukala veya narsist bir insan tipi çizerken, içindeki saf çocuk, mutlu bir anne baba arar. Her evdeki kavgada, biraz daha kahrolur, biraz daha ipin ucunu kaçırır.

Çocukların mutlu aile arayışı:

• Mutlu anne baba ister.

• Sevgi ve şefkat ister.

• Güvenli ortam ister.

• Huzurlu ev ister.

• Anlayış ister.

• İlgi ister.

• Kabul görmek ister.

• Değer verilmek ister.

• Birlikte zaman geçirmek ister.

• Mutlu anılar biriktirmek ister.

Evlilik Terapistinin Gözlemleri

Bir evlilik terapisti olarak, bize gelen sorunlu evliliklerde çocukların ne derece bundan etkilendiklerini görmek isteriz. Zira münakaşalar, ağlamalar, evden gitmeler, küfür veya itiş kakışlar, imkanı yok çocuklar tarafından, bir teyp gibi kaydedilir. Genelde ebeveynler çocuklarının bilmediğini, duymadığını, onlara göstermediklerini iddia ederlerse de, biz gerek psikodrama gerek çizilen resimlerde, gerek karşılıklı konuşmalarda, taze ruhların ne denli çizildiğini görür, anne ve babayı bilgilendirip, yönlendiririz.

Çocukların kavgaları kaydetme biçimleri:

• Münakaşalar

• Ağlamalar

• Evden gitmeler

• Küfürler

• İtiş kakışlar

• Psikodrama

• Çizilen resimler

• Karşılıklı konuşmalar

• Taze ruhların çizilmesi

• Bilgilendirme ve yönlendirme

Çocukta Doğuştan Gelen Rahatsızlıklar

Bazen de çocukta doğuştan olan bir rahatsızlık anne ve baba arasındaki zaten sağlam olmayan ilişkileri, daha da gerer. O zamana kadar, çok bariz olmayan problemler, su yüzüne çıkar. Veya önceleri birbirlerine kilitlenen ebeveynler, zamanla kendileri de ruh sağlıklarını kaybetmeye başlarlar, dolayısı ile kavgalar, anlaşmazlıklar, bezginlikler, gerginlikler, derken yardım almaya karar verirler. Evlilikleri, kendilerindeki değişmeler dolayısıyla hastalanmıştır.

Çocukta doğuştan gelen rahatsızlıkların etkileri:

• Anne-baba ilişkilerini gerer.

• Problemleri su yüzüne çıkarır.

• Ebeveynlerin ruh sağlığını bozar.

• Kavgaları artırır.

• Anlaşmazlıkları derinleştirir.

• Bezginlik yaratır.

• Gerginlik yaratır.

• Yardım alma kararını hızlandırır.

• Evliliği hastalandırır.

• Aile içi dengeyi bozar.

Sessiz Protestolar

Bazen de yetişkin çocukların, anne ve babayı (anlaşamadıkları veya kavga ettikleri, hele dırdır, ihanet işin içine girmişse) suçladıklarını görürüz. Alenen taraf tutar veya ikisini de "nefret ettikleri" kişi olarak görürler. Kavgalar, dik başlılık, kapı çarpmalar, en kötüsü evi terk etmeler, arkadaşlarda gecelemeler, daha da vahimi madde bağımlılıkları, içki ile sessiz protestolar çoğunlukla da intiharı düşünmeler ve belki de teşebbüs etmeler.

Sessiz protesto biçimleri:

• Anne-babayı suçlama

• Taraf tutma

• Nefret etme

• Kavga

• Dik başlılık

• Kapı çarpma

• Evi terk etme

• Arkadaşlarda geceme

• Madde bağımlılığı

• İçki kullanımı

• İntihar düşüncesi

• İntihar teşebbüsü

Babanın Pasif Kalması

Eğer evlilik devam ediyorsa, baba bir otorite figürü olarak, gencin karşısında pasif kalıyorsa, durum cidden vahim olur. Zira psikolojik yardım almadığı gibi; anne ve babasının evliliğini de müthiş sallar. Genelde eşler birbirlerini suçlar ve karşılıklı olarak zaaf gösterip bu günlere, diğerinin sebep olduğunu iddia ederler. Dolayısı ile iletişimsizlik, gerginlik, yanlış anlama, suçlama ve kavgalar, terapi bitince çocuk veya genç, ya kendiliğinden; ya da yardımla, düzelme yoluna girer.

Babanın pasif kalmasının sonuçları:

• Otorite boşluğu

• Gençle çatışma

• Evliliğin sarsılması

• Eşlerin birbirini suçlaması

• Zaaf gösterisi

• İletişimsizlik

• Gerginlik

• Yanlış anlama

• Suçlama

• Kavga

• Terapi ihtiyacı

• Düzelme süreci

Üvey Çocuk Çıkmazı

Üvey çocuk bazen bir evliliği hırpalar. Eşlerden birinin çocuğunun olması, diğerini nedense çok rahatsız eder. Eşin bir anne, ya da baba olarak gösterdiği ilgi ve sevgiyi, diğer taraf hazmedemez. Ya çocuğun yaptığı her şey suçtur; ya da söz dinlemiyordur! Ya da diğer eş yüz veriyordur, taraf tutuyordur, çocuğuna arka çıkıp kendisini korumuyordur! Ne kadar hazindir ki bu da, hem o ailede, hem de bilhassa o çocukta büyük tahribata sebep olur. Taraflar, onun bir çocuk, bir genç olduğunu unutur ve birbirlerini, evliliklerini yıpratırlar. Lüzumsuz, gereksiz tatsızlıklar, suçlamalar, şiddet, evden ayrılmalar velhasıl her türlü gereksiz, anlamsız aile içi dramlar...

Üvey çocuk çıkmazının nedenleri:

• Eşlerden birinin çocuğunun olması

• Diğer eşin rahatsız olması

• İlgi ve sevgiyi hazmedememe

• Çocuğun her şeyinin suç olması

• Söz dinlememe

• Yüz verme

• Taraf tutma

• Arka çıkma

• Koruma eksikliği

• Çocukta tahribat

• Evlilikte yıpranma

• Aile içi dramlar

Çocukların Ruh Sağlığını Korumak İçin Öneriler

Ebeveynlere öneriler:

• Kavgaları çocukların yanında yapmayın.

• Çocuklara sevgi ve şefkat gösterin.

• Çocukları dinleyin.

• Çocuklara güven verin.

• Çocuklara zaman ayırın.

• Çocuklarla kaliteli zaman geçirin.

• Çocukların duygularını ifade etmesine izin verin.

• Çocukları suçlamayın.

• Çocukları taraf tutmaya zorlamayın.

• Çocuklara rol model olun.

• Çocuklara tutarlı davranın.

• Çocuklara sınırlar koyun.

• Çocuklara sorumluluk verin.

• Çocuklara saygı gösterin.

• Çocuklara değer verin.

• Profesyonel destek alın (gerekirse).

Çocukların ruh sağlığını korumak için:

• Güvenli ortam sağlayın.

• Huzurlu ev ortamı yaratın.

• Sevgi ve şefkat gösterin.

• İletişim kurun.

• Empati kurun.

• Anlayış gösterin.

• Sabırlı olun.

• Tutarlı olun.

• Rol model olun.

• Profesyonel destek alın.

Evlilikte İletişim ve Çatışma Çözümü

Sağlıklı iletişim için öneriler:

• Açık iletişim kurun.

• Duygularınızı ifade edin.

• Dinleyin.

• Empati kurun.

• Saygı gösterin.

• Suçlamayın.

• Yargılamayın.

• Çözüm odaklı olun.

• Uzlaşmacı olun.

• Profesyonel destek alın.

Çatışma çözümü için öneriler:

• Sakin olun.

• Derin nefes alın.

• Konuyu değiştirmeyin.

• Geçmişi gündeme getirmeyin.

• Kişiliği hedef almayın.

• Belden aşağı vurmayın.

• Çözüm arayın.

• Uzlaşın.

• Affedin.

• Profesyonel destek alın.

Sonuç

Aman Çocuklar Duymasın: Evlilik Kavgalarının Çocuklar Üzerindeki Yıkıcı Etkileri... Hakikaten onlara zevkli, keyifli, öğretici, eğitici, şefkat ve sevgi dolu bir çocukluk, gençlik verebiliyor muyuz? Yoksa daha küçücük çocukken mutsuz mu oluyorlar? Onları ev içi şiddetle tanıştırıp, en azından çok sevdiği iki kişi arasında mı bırakıyoruz? Onun ruh sağlığının bozulduğunu bazen göremeyiz ve kendi üzüntülerimizle dahi baş edemezken, tabii ki onlara yardımcı da olamayız! Zavallı yavrucaklar kah azgınlık yaparak, kah içine kapanarak, kah ağlak mızmız olarak reaksiyon gösterirler. Veya daha küçükse birdenbire altına etmeye, tik yapmaya, tırnak yemeye, kardeşini dövmeye, belki de kekelemeye başlayarak, bazı şeylerin iyi gitmediğini bize anlatır. Eğer ergenliğe girmişse bu sefer tembelleşmeye, asileşmeye, ev içinde terör estirmeye, dışarıda bir takım sıra dışı gruplara girmeye, aradığı anlayış, sevgi ve şefkati, başka yerlerde aramaya başlar. Her çocuk mutlu bir aile ister. Saçlarını çeşitli renklere boyar, ukala veya narsist bir insan tipi çizerken, içindeki saf çocuk, mutlu bir anne baba arar. Her evdeki kavgada, biraz daha kahrolur, biraz daha ipin ucunu kaçırır. Unutmayın; çocuklar, evlilik kavgalarının sessiz tanıklarıdır. Onların ruh sağlığını korumak, sağlıklı bir gelecek için en önemli adımdır. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.

Boşanmayı Çocuğa Anlatmak: Sağlıklı İletişim ve Doğru Yaklaşım Rehberi

Boşanmayı Çocuğa Anlatmak: Sağlıklı İletişim ve Doğru Yaklaşım Rehberi

pedagog  

Boşanmanın negatif etkilerini, bölünmüş ailelerdeki her çocuk mutlaka yaşar. Bunları minimize edecek unsurlardan biri de çocukla sağlıklı bir iletişim kurmak. Genelde yetişkinlerin çocuklarıyla iletişimde yaptığı en büyük yanlış onları çocuk olarak görüp, "o anlamaz" deyip, çocuklara her şeyi net anlatmamak. Oysa her şeyin çok farkında olan çocuklar, farkında oldukları şeyin detayları anlatılmadığı için endişeye kapılırlar. Anne babaya güvenleri sarsılır. Boşanırken, çocuklara rahat ve net bir şekilde, sade cümlelerle olayı anlatmak, ona güven vermek gerekiyor. Boşanmanın tüm safhalarında bir pedagogdan yardım istenebilir. Bu sayede her şey daha kolay atlatılacaktır. İşte bu yazıda, boşanmayı çocuğa anlatmanın inceliklerini, dikkat edilmesi gereken noktaları ve doğru iletişim yöntemlerini ele alacağız.

Boşanmanın Çocuk Üzerindeki Etkileri

Boşanma, çocuklar için zorlu bir süreçtir. Çocuklar, anne babalarının ayrılığından olumsuz etkilenirler. Ancak bu etkiler, ebeveynlerin tutumlarına göre şekillenir.

Boşanmanın çocuk üzerindeki olumsuz etkileri:

• Kaygı

• Güvensizlik

• Korku

• Üzüntü

• Öfke

• Suçluluk

• Yalnızlık

• Akademik başarısızlık

• Davranış bozuklukları

• Sosyal uyum sorunları

• Özgüven kaybı

• Depresyon

• Uyku sorunları

• İştah sorunları

• İçe kapanma

Boşanmanın çocuk üzerindeki olumlu etkileri (doğru yönetildiğinde):

• Dayanıklılık

• Olgunluk

• Empati

• Problem çözme becerisi

• Bağımsızlık

• Kendi ayakları üzerinde durma

• Duygusal zekâ

• İletişim becerileri

• Uyum sağlama

• Yeni ilişkiler kurabilme

Çocuğa Boşanmayı Anlatmanın Önemi

Çocuğa boşanmayı anlatmak, onun ruh sağlığı için kritik önem taşır. Doğru anlatılmayan boşanma, çocukta derin yaralar açabilir. Ancak doğru anlatıldığında, çocuk bu süreci daha sağlıklı atlatabilir.

Boşanmayı çocuğa anlatmanın önemi:

• Güven verir

• Kaygıyı azaltır

• Belirsizliği ortadan kaldırır

• Çocuğun kendini suçlu hissetmesini önler

• Duygularını ifade etmesini sağlar

• Uyum sürecini kolaylaştırır

• Ruh sağlığını korur

• İlişkileri güçlendirir

• Geleceğe umutla bakmasını sağlar

• Sağlıklı bir yetişkin olmasını destekler

Yetişkinlerin Yaptığı En Büyük Yanlış: "O Anlamaz" Demek

Genelde yetişkinlerin çocuklarıyla iletişimde yaptığı en büyük yanlış onları çocuk olarak görüp, "o anlamaz" deyip, çocuklara her şeyi net anlatmamak. Oysa her şeyin çok farkında olan çocuklar, farkında oldukları şeyin detayları anlatılmadığı için endişeye kapılırlar. Anne babaya güvenleri sarsılır.

"O anlamaz" yaklaşımının zararları:

• Güven sarsılır

• Kaygı artar

• Belirsizlik oluşur

• Çocuk kendini suçlu hisseder

• Duygularını ifade edemez

• İçe kapanır

• Davranış bozuklukları gelişir

• Akademik başarı düşer

• Sosyal uyum sorunları yaşar

• Ruh sağlığı bozulur

Boşanmayı Çocuğa Nasıl Anlatmalısınız?

Boşanırken, çocuklara rahat ve net bir şekilde, sade cümlelerle olayı anlatmak, ona güven vermek gerekiyor. İşte boşanmayı çocuğa anlatmanın doğru yolları:

1. Doğru Zamanı Seçin

Çocuğunuza boşanmayı anlatmak için doğru zamanı seçin. Sakin bir anı tercih edin. Acele etmeyin, çocuğunuzun sorularını cevaplamak için zaman ayırın.

2. Birlikte Anlatın

Mümkünse, anne ve baba olarak birlikte anlatın. Bu, çocuğa "Biz hâlâ sizin ebeveynleriniziz" mesajını verir. Birlikte anlatmak, çocuğun güvenini korur.

3. Sade ve Net Cümleler Kullanın

Sade ve net cümleler kullanın. Karmaşık açıklamalardan kaçının. "Anne ve baba artık birlikte yaşamayacak" gibi basit bir cümleyle başlayın.

4. Suçlamayın

Eşinizi suçlamayın. "Baban yüzünden" veya "Annen yüzünden" gibi ifadelerden kaçının. Boşanma, iki yetişkinin ortak kararıdır.

5. Çocuğun Suçlu Olmadığını Belirtin

Çocuğa, boşanmanın onun suçu olmadığını açıkça belirtin. "Bu senin hatan değil, bizim aramızdaki bir sorun" deyin.

6. Sevgiden Söz Edin

Çocuğa, ona olan sevginizin değişmediğini söyleyin. "Biz seni çok seviyoruz ve her zaman seveceğiz" deyin.

7. Gelecek Planlarını Anlatın

Çocuğa, gelecekte ne olacağını anlatın. Nerede yaşayacağını, okuluna nasıl devam edeceğini, babasıyla/annesiyle nasıl görüşeceğini açıklayın.

8. Sorularını Cevaplayın

Çocuğun sorularını sabırla cevaplayın. "Bilmiyorum" demekten çekinmeyin, ama dürüst olun. Belirsizlik, kaygıyı artırır.

9. Duygularını İfade Etmesine İzin Verin

Çocuğun duygularını ifade etmesine izin verin. Üzülmesine, ağlamasına, kızmasına izin verin. Duygularını bastırmayın.

10. Profesyonel Destek Alın

Boşanmanın tüm safhalarında bir pedagogdan yardım istenebilir. Bu sayede her şey daha kolay atlatılacaktır.

Boşanma Sonrası Eski Eşle İlişki

Bir çocuğunuz olduğu sürece, boşandığınız kişiyle bağınızı tamamen koparmanıza imkân yok. Arada ne yaşanırsa yaşansın, çocuğun ruh sağlığı açısından en doğrusu, ayrılınan eşle sürmek zorunda olan ilişkiyi, en medeni şekilde devam ettirmeye çalışmak. Böylece çocuk, boşanmanın onun üzerinde bırakacağı negatif etkileri minimumda yaşamış olacaktır.

Eski eşle medeni ilişki kurmanın önemi:

• Çocuğun ruh sağlığını korur

• Güven verir

• Kaygıyı azaltır

• Uyum sürecini kolaylaştırır

• İşbirliğini sağlar

• Ortak ebeveynlik yapmayı sağlar

• Çocuğun gelişimini destekler

• Sorunları çözer

• İletişimi güçlendirir

• Mutluluğu artırır

Eski Eşe Olumsuz Duyguları Çocuğa Yansıtmamak

Eski eşinize olumsuz duygularınız varsa bile, bunları kendinize saklamakta ve çocuğa yansıtmamakta fayda var. Özellikle erkek çocuklar babayı model ve kahraman olarak aldıkları ve kendilerine güvenlerini, babalarıyla kendilerini özdeşleştirerek geliştirdikleri için, babaya anne nedeniyle duyacakları öfke, çocukların özgüven duygularını da zedeleyecek, kendilerine az güvenmelerine neden olacaktır.

Eski eşe olumsuz duyguları çocuğa yansıtmanın zararları:

• Çocuğun özgüveni zedelenir

• Çocuk kendine güvenemez

• Çocuk babayı/annesi reddeder

• Çocuk suçluluk duyar

• Çocuk kaygı yaşar

• Çocuk öfke duyar

• Çocuk içe kapanır

• Çocuk davranış bozuklukları geliştirir

• Çocuk akademik başarısız olur

• Çocuk ruhsal sorunlar yaşar

Erkek Çocuklar ve Baba İlişkisi

Özellikle erkek çocuklar babayı model ve kahraman olarak alırlar. Kendilerine güvenlerini, babalarıyla kendilerini özdeşleştirerek geliştirirler. Bu nedenle, babaya anne nedeniyle duyacakları öfke, çocukların özgüven duygularını da zedeleyecek, kendilerine az güvenmelerine neden olacaktır.

Erkek çocukların baba ile özdeşleşmesinin önemi:

• Cinsel kimlik gelişimi

• Özgüven gelişimi

• Sosyal beceri gelişimi

• Problem çözme becerisi

• Sorumluluk duygusu

• Rol model alma

• Davranış kalıpları

• Duygusal denge

• Akademik başarı

• Gelecek ilişkileri

Kız Çocuklar ve Anne İlişkisi

Kız çocukları için de anne önemli bir modeldir. Anne ile kız çocuğu arasındaki ilişki, kız çocuğunun kadın kimliğini, özgüvenini ve gelecekteki ilişkilerini etkiler.

Kız çocukların anne ile özdeşleşmesinin önemi:

• Kadın kimliği gelişimi

• Özgüven gelişimi

• Sosyal beceri gelişimi

• Duygusal denge

• Rol model alma

• İlişki kalıpları

• Akademik başarı

• Gelecek ilişkileri

• Annelik rolü

• Kendini sevme

Boşanma Sürecinde Çocuğa Destek Olma Yolları

Boşanma sürecinde çocuğa destek olma yolları:

• Sevgi gösterin

• Güven verin

• Dinleyin

• Anlayış gösterin

• Sabırlı olun

• Rutinleri koruyun

• Açık iletişim kurun

• Duygularını ifade etmesine izin verin

• Profesyonel destek alın

• Kendinize de zaman ayırın

• Çocuğun suçlu olmadığını belirtin

• Gelecek planlarını anlatın

• Eski eşle medeni ilişki kurun

• Olumsuz duyguları yansıtmayın

• Çocuğun çocuk olmasına izin verin

Sonuç

Boşanmayı Çocuğa Anlatmak: Sağlıklı İletişim ve Doğru Yaklaşım Rehberi... Boşanmanın negatif etkilerini, bölünmüş ailelerdeki her çocuk mutlaka yaşar. Bunları minimize edecek unsurlardan biri de çocukla sağlıklı bir iletişim kurmak. Genelde yetişkinlerin çocuklarıyla iletişimde yaptığı en büyük yanlış onları çocuk olarak görüp, "o anlamaz" deyip, çocuklara her şeyi net anlatmamak. Oysa her şeyin çok farkında olan çocuklar, farkında oldukları şeyin detayları anlatılmadığı için endişeye kapılırlar. Anne babaya güvenleri sarsılır. Boşanırken, çocuklara rahat ve net bir şekilde, sade cümlelerle olayı anlatmak, ona güven vermek gerekiyor. Boşanmanın tüm safhalarında bir pedagogdan yardım istenebilir. Bu sayede her şey daha kolay atlatılacaktır. Bir çocuğunuz olduğu sürece, boşandığınız kişiyle bağınızı tamamen koparmanıza imkân yok. Arada ne yaşanırsa yaşansın, çocuğun ruh sağlığı açısından en doğrusu, ayrılınan eşle sürmek zorunda olan ilişkiyi, en medeni şekilde devam ettirmeye çalışmak. Böylece çocuk, boşanmanın onun üzerinde bırakacağı negatif etkileri minimumda yaşamış olacaktır. Unutmayın; çocuğunuzun ruh sağlığı, sizin tutumlarınıza bağlıdır. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.