Çocuklarda İdrar Kaçırma: Ailelerin Bilmesi Gereken Her Şey
Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı'nın düzenlediği ve ilk uluslararası çocuk idrar kaçırma derneği kurucusu Dr. J.D. Van Gool'ün de katıldığı "Çocuklarda İdrar Kaçırma" konulu sempozyumda konuşan uzmanlar, aileleri uyardı. İşte çocuklarda idrar kaçırma hakkında bilmeniz gereken her şey:
Enürezis Nedir?
EÜ Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. İbrahim Ulman, enürezisin hâlâ toplumda ayıp sayılarak saklandığını ve çoğu kez kendiliğinden geçmesinin beklendiğini, oysa sorunun yüzde 70'inin genetik olduğunu söyledi.
Enürezisin tanımı:
Çocuklarda idrar kaçırma
Toplumda ayıp sayılıyor
Saklanan bir sorun
Kendiliğinden geçmesi bekleniyor
Yüzde 70 genetik
Tedavi edilebilir
Doktor kontrolü gerekli
Ailelerin bilinçlenmesi şart
Erken teşhis önemli
Doğru yaklaşım gerekli
Enürezisin Nedenleri
Prof. Ulman, beş yaşındaki çocukların yüzde 20'sinde görülen ve tedavi edilmediği takdirde erişkin yaşa kadar devam edebilen enürezisin altında yatan nedenleri, uyanma ve idrar kesesi sorunlarıyla geceleri salgılanması gereken idrar miktarını azaltan antidiüretik hormon azlığı olarak sıraladı.
Enürezisin nedenleri:
Uyanma sorunları: Çocuğun gece idrar geldiğinde uyanamaması
İdrar kesesi sorunları: Mesane kapasitesinin yetersiz olması
Antidiüretik hormon azlığı: Geceleri idrar miktarını azaltan hormonun yetersiz salgılanması
Genetik faktörler: Yüzde 70 genetik
Ailesel yatkınlık: Ailede idrar kaçırma öyküsü
Gelişimsel gecikme: Mesane kontrolünün geç gelişmesi
Psikolojik faktörler: Stres, kaygı, travma
Fiziksel faktörler: İdrar yolu enfeksiyonları, kabızlık
Uyku bozuklukları: Derin uyku, uyanma güçlüğü
Hormonal faktörler: ADH hormonu eksikliği
Enürezis Türleri
Enürezis türleri:
Gece enürezisi (Nokturnal enürezis): Gece uykuda idrar kaçırma
Gündüz enürezisi (Diurnal enürezis): Gündüz idrar kaçırma
Primer enürezis: Doğuştan itibaren hiç kuru kalmamış
Sekonder enürezis: Bir süre kuru kaldıktan sonra tekrar başlamış
Monosemptomatik enürezis: Sadece gece idrar kaçırma
Non-monosemptomatik enürezis: Gündüz semptomları da olan
Karma enürezis: Hem gece hem gündüz idrar kaçırma
Basit enürezis: Başka semptom olmayan
Komplike enürezis: Başka semptomları olan
Ailevi enürezis: Genetik geçişli
Enürezisin Görülme Sıklığı
Enürezisin görülme sıklığı:
5 yaşındaki çocukların yüzde 20'sinde
7 yaşındaki çocukların yüzde 10'unda
10 yaşındaki çocukların yüzde 5'inde
15 yaşındaki çocukların yüzde 1'inde
Erişkin yaşa kadar devam edebilir
Erkek çocuklarda daha sık
Kızlarda daha az
Genetik yatkınlık önemli
Aile öyküsü varsa risk artar
Tedavi edilmezse kronikleşir
Enürezisin Tedavisi
Mesane kapasitesini artırıcı, gece uyanmayı sağlayan ve hormon eksikliğini gideren yöntemlerle sorunun halledilebildiğini söyleyen Prof. Dr. Ulman, gözlemlerine göre, uykuda idrar kaçıran çocukların, ailelerin tavrı nedeniyle davranış bozukluğu gösterdiklerini, sürekli sakladıkları bir sırla yaşamaya çalıştıklarını belirtti.
Tedavi Yöntemleri
1. Mesane Kapasitesini Artırıcı Yöntemler:
Mesane eğitimi
İdrar tutma egzersizleri
Sıvı alımının düzenlenmesi
Mesane kaslarını güçlendirme
Biofeedback
Pelvik taban egzersizleri
İdrar yapma programı
Mesane günlüğü tutma
Kafein ve asitli içeceklerden kaçınma
Düzenli tuvalet alışkanlığı
2. Gece Uyanmayı Sağlayan Yöntemler:
Alarm tedavisi (yatak alarmı)
Uyanma egzersizleri
Gece tuvalete kaldırma
Uyku hijyeni
Düzenli uyku saatleri
Akşam sıvı kısıtlaması
Yatmadan önce tuvalete gitme
Alarm saatleri kullanma
Aile desteği
Sabırlı yaklaşım
3. Hormon Eksikliğini Gideren Yöntemler:
Desmopressin (ADH analogu)
Burun spreyi
Tablet formu
Doktor kontrolünde kullanım
Doz ayarlaması
Yan etki takibi
Düzenli kontrol
Tedavi süresi
Kombinasyon tedavisi
İlaç tedavisi
Diğer Tedavi Yöntemleri
Diğer tedavi yöntemleri:
İlaç tedavisi (antikolinerjikler)
Psikolojik destek
Davranış terapisi
Aile eğitimi
Beslenme düzenlemesi
Kabızlık tedavisi
Enfeksiyon tedavisi
Cerrahi tedavi (nadiren)
Alternatif tedaviler
Multidisipliner yaklaşım
Gündüz İdrar Kaçırmasının Ciddiyeti
Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Avanoğlu da gündüz kaçırmalarının, son evrede böbrek kaybına kadar yol açabilen ciddi hastalıklara neden olacağı uyarısında bulundu.
Gündüz idrar kaçırmasının riskleri:
Böbrek hasarı
Böbrek yetmezliği
İdrar yolu enfeksiyonları
Mesane hasarı
Üreter hasarı
Reflü
Hidronefroz
Skar oluşumu
Hipertansiyon
Kronik böbrek hastalığı
Gündüz idrar kaçırmasının nedenleri:
Mesane kasılmaları
İdrar yolu enfeksiyonları
Kabızlık
Mesane kapasitesi düşüklüğü
İşeme disfonksiyonu
Nörolojik sorunlar
Anatomik bozukluklar
Psikolojik faktörler
Stres
Dikkat eksikliği
Ailelerin Tutumu ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
Prof. Dr. Ulman'ın gözlemlerine göre, uykuda idrar kaçıran çocukların, ailelerin tavrı nedeniyle davranış bozukluğu gösterdiklerini, sürekli sakladıkları bir sırla yaşamaya çalıştıklarını belirtti.
Ailelerin yanlış tutumları:
Ayıplama
Suçlama
Ceza verme
Utandırma
Bağırma
Alay etme
Kıyaslama
Baskı yapma
İhmal etme
Görmezden gelme
Çocuk üzerindeki olumsuz etkiler:
Davranış bozuklukları
Özgüven kaybı
Kaygı
Depresyon
Sosyal izolasyon
İçe kapanma
Utangaçlık
Saldırganlık
Akademik başarısızlık
Uyku sorunları
Ailelerin doğru tutumları:
Anlayış gösterme
Destek olma
Sabırlı olma
Sevgi gösterme
Doktora başvurma
Tedaviye uyum
Bilgi edinme
Empati kurma
Moral verme
Takip etme
Uzmanların Uyarıları
Dr. Van Gool da bütün ülkelerde aynı şekilde görülen sorunun, ailelerin artan ilgisi nedeniyle azalmaya başladığını vurguladı.
Uzmanların uyarıları:
Enürezis ayıp değil
Saklanmamalı
Kendiliğinden geçmesi beklenmemeli
Yüzde 70 genetik
Tedavi edilebilir
Doktora başvurulmalı
Aileler bilinçlenmeli
Erken teşhis önemli
Doğru yaklaşım şart
Aile ilgisi çözüm getiriyor
Enürezisli Çocuğa Nasıl Davranmalısınız?
Enürezisli çocuğa doğru yaklaşım:
Suçlamayın
Ayıplamayın
Ceza vermeyin
Utandırmayın
Bağırmayın
Alay etmeyin
Kıyaslamayın
Baskı yapmayın
Anlayış gösterin
Destek olun
Sabırlı olun
Sevgi gösterin
Doktora başvurun
Tedaviye uyum sağlayın
Moral verin
Enürezisten Korunma Yolları
Enürezisten korunma yolları:
Tuvalet eğitimine erken başlayın
Düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırın
Akşam sıvı alımını kısıtlayın
Kafein ve asitli içeceklerden kaçının
Kabızlığı önleyin
İdrar yolu enfeksiyonlarını tedavi edin
Stresten uzak durun
Düzenli uyku sağlayın
Yatmadan önce tuvalete gidin
Aile öyküsünü öğrenin
Erken teşhis için doktora gidin
Psikolojik destek alın
Beslenmeye dikkat edin
Egzersiz yapın
Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinin
Enürezis Hakkında Sık Sorulan Sorular
Enürezis nedir?
Çocuklarda idrar kaçırma sorunu.
Enürezis neden olur?
Uyanma sorunları, mesane sorunları, hormon eksikliği, genetik faktörler.
Enürezis tedavi edilebilir mi?
Evet, tedavi edilebilir.
Enürezis ne zaman doktora gösterilmeli?
5 yaşından sonra devam ediyorsa.
Enürezis genetik mi?
Evet, yüzde 70 genetik.
Enürezis kendiliğinden geçer mi?
Bazen geçebilir, ancak tedavi edilmelidir.
Enürezis için hangi doktora gidilir?
Çocuk ürolojisi uzmanına.
Enürezis tedavisi ne kadar sürer?
Kişiye göre değişir, aylar sürebilir.
Enürezisli çocuğa nasıl davranmalı?
Anlayışlı, sabırlı ve destekleyici.
Enürezis önlenebilir mi?
Evet, doğru alışkanlıklarla önlenebilir.
Sonuç
Çocuklarda İdrar Kaçırma: Ailelerin Bilmesi Gereken Her Şey... Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı'nın düzenlediği ve ilk uluslararası çocuk idrar kaçırma derneği kurucusu Dr. J.D. Van Gool'ün de katıldığı "Çocuklarda İdrar Kaçırma" konulu sempozyumda konuşan uzmanlar, aileleri uyardı. EÜ Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. İbrahim Ulman enürezisin hâlâ toplumda ayıp sayılarak saklandığını ve çoğu kez kendiliğinden geçmesinin beklendiğini, oysa sorunun yüzde 70'inin genetik olduğunu söyledi. Prof. Ulman, beş yaşındaki çocukların yüzde 20'sinde görülen ve tedavi edilmediği takdirde erişkin yaşa kadar devam edebilen enürezisin altında yatan nedenleri, uyanma ve idrar kesesi sorunlarıyla geceleri salgılanması gereken idrar miktarını azaltan antidiüretik hormon azlığı olarak sıraladı. Mesane kapasitesini artırıcı, gece uyanmayı sağlayan ve hormon eksikliğini gideren yöntemlerle sorunun halledilebildiğini söyleyen Prof. Dr. Ulman, gözlemlerine göre, uykuda idrar kaçıran çocukların, ailelerin tavrı nedeniyle davranış bozukluğu gösterdiklerini, sürekli sakladıkları bir sırla yaşamaya çalıştıklarını belirtti. Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Avanoğlu da gündüz kaçırmalarının, son evrede böbrek kaybına kadar yol açabilen ciddi hastalıklara neden olacağı uyarısında bulundu. Dr. Van Gool da bütün ülkelerde aynı şekilde görülen sorunun, ailelerin artan ilgisi nedeniyle azalmaya başladığını vurguladı. Unutmayın; enürezis ayıp değil, tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur. Çocuğunuzda idrar kaçırma varsa, utanmadan bir doktora başvurun. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.
