Can Yücel'in Yalnızlık Şiiri: "Bir Telefon Çalmalı Ara Sıra da Olsa Kulağımda"
Can Baba yine döktürmüş. Yine o eşsiz diliyle, hepimizin içinden geçen ama bir türlü dile getiremediğimiz duyguları kâğıda dökmüş. Ama bu kez öyle bir yere dokunmuş ki, okurken insanın içi bir tuhaf oluyor. Çünkü bu şiir, yalnızlığın en derin, en insani halini anlatıyor. Ve ne yazık ki bu şiir, hepimizin bir gün yüzleşeceği bir gerçeği fısıldıyor kulağımıza.
"Yalnızlığa dayanırım da, bir başınalığa asla."
İşte bu tek cümle, aslında koca bir ömrün özeti. Yalnızlık, bir seçim olabilir. Ama bir başınalık, bir kaderdir. Ve Can Yücel, bu ayrımı öyle bir yere oturtuyor ki, insan okurken kendi geleceğini görüyor sanki.
Şiirin Tamamı: Bir Başınalığın Anatomisi
Can Yücel'in bu dizeleri, yalnızlığın değil, terk edilmişliğin, unutulmuşluğun ve yaşlanmanın getirdiği o sessiz çaresizliğin şiiridir. İşte o dizeler:
Yalnızlığa dayanırım da, bir başınalığa asla,
Yaşlanmak hoş değil, duvarlara baka baka.
Bir dost göz arayışıyla,
Saat tıkırtısıyla...
Korkmam geçinip gideriz biz mutlulukla,
Ama;
"Günün aydın, akşamın iyi olsun!" diyen biri olmalı.
Bir telefon çalmalı ara sıra da olsa kulağımda.Yoksa zor değil, hiç zor değil,
Demli çayı bardakta karıştırıp
Bir başına yudumlamak doyasıya.
Ama "Çaya kaç şeker alırsın?"
Diye soran bir ses olmalı ya ara sıra...
Bu dizeler, bir şiirden çok, bir yaşamın fotoğrafı gibidir. Duvar, saat tıkırtısı, demli çay, telefon sesi… Hepsi gündelik hayatın en sıradan nesneleri. Ama Can Yücel, bu sıradan nesneleri öyle bir bağlama oturtuyor ki, her biri bir özlemin, bir bekleyişin, bir yalnızlığın simgesi haline geliyor.
"Yalnızlığa Dayanırım da, Bir Başınalığa Asla": Yalnızlık ve Bir Başınalık Arasındaki İnce Çizgi
Can Yücel'in bu dizesi, bence tüm şiirin kalbini oluşturuyor. Çünkü burada çok önemli bir ayrım yapılıyor: Yalnızlık ile bir başınalık aynı şey değildir.
Yalnızlık, bir seçim olabilir. İnsan bazen kendisiyle baş başa kalmak, düşünmek, dinlenmek ister. Yalnızlık, bir huzur halidir. Kitaplarla, müzikle, doğayla, kendi düşünceleriyle dolu bir yalnızlık, insanı besler.
Bir başınalık ise, bir zorunluluktur. İnsanın artık kimsesi kalmamasıdır. Aranacak, sorulacak, paylaşılacak kimsenin olmamasıdır. Bir başınalık, sessizliğin içinde kaybolmaktır. Ve Can Yücel, işte bu bir başınalığa dayanamayacağını söylüyor.
Bu ayrım, aslında hepimizin içten içe bildiği ama dile getirmediği bir gerçeği yüzümüze vuruyor. Çünkü insan, ne kadar güçlü olursa olsun, bir başkasının varlığına ihtiyaç duyar. Sadece fiziksel bir varlığa değil; bir ses, bir bakış, bir soruya ihtiyaç duyar.
"Yaşlanmak Hoş Değil, Duvarlara Baka Baka"
Yaşlanmak… Can Yücel'in en acımasızca ele aldığı konulardan biri. "Hoş değil" diyor. Ama neden? Çünkü yaşlanmak, sadece bedenin değil, hayatın da daralmasıdır. Gençlikte koca bir dünya olan hayat, yaşlılıkta bir odaya sığar. Ve o odada, en çok da duvarlar vardır.
"Duvarlara baka baka" yaşlanmak… İşte bu, bir başınalığın en görünür halidir. Duvarlar, sessizdir. Duvarlar, cevap vermez. Duvarlar, sadece oradadır. Ve insan, gün boyu o duvarlara bakarak, kendi sessizliğini dinler.
Ama Can Yücel, bu duvarlara bakarak yaşlanmayı bir kader olarak kabul etmiyor. "Bir dost göz arayışıyla" diyor. Yani insan, yaşlanırken bile bir dost gözü arar. Bir bakış, bir tebessüm, bir selam… Bu, insanın en temel ihtiyacıdır.
"Saat Tıkırtısıyla...": Sessizliğin Sesi
"Saat tıkırtısı"… Bu, bir başınalığın en acı verici simgelerinden biri. Çünkü saat tıkırtısı, aslında zamanın geçişini hatırlatır. Ve bir başına insan için zaman, geçmek bilmez. Her tıkırtı, bir saniyenin daha geçtiğini, bir yalnızlığın daha derinleştiğini fısıldar.
Saat tıkırtısı, aynı zamanda sessizliğin sesidir. Bir başına insanın evinde, konuşan kimse yoktur. Sadece saat vardır. Ve saat, konuşmaz; sadece tıklar. Bu tıkırtı, bir yalnızlığın fon müziğidir.
"Korkmam Geçinip Gideriz Biz Mutlulukla": İnsanın Kendiyle Barışıklığı
Can Yücel, burada bir umut ışığı yakıyor. "Korkmam" diyor. "Geçinip gideriz biz mutlulukla." Yani insan, kendiyle barışık olduğunda, yalnızlıkla da baş edebilir. Mutluluk, illa bir başkasıyla paylaşmak zorunda değildir. İnsan, kendi iç dünyasında da mutlu olabilir.
Ama sonra o "ama" geliyor. Ve her şey değişiyor:
Ama;
"Günün aydın, akşamın iyi olsun!" diyen biri olmalı.
Bir telefon çalmalı ara sıra da olsa kulağımda.
İşte bu "ama", tüm şiirin dönüm noktası. İnsan, kendiyle ne kadar barışık olursa olsun, bir başkasının sesine ihtiyaç duyar. "Günün aydın" demek, bir selamdır. "Akşamın iyi olsun" demek, bir vedadır. Ama bu selam ve veda, insanın var olduğunu hatırlatır. Bir başkası, onun varlığını fark eder.
"Bir telefon çalmalı ara sıra da olsa kulağımda." Bu dize, o kadar basit ama o kadar derin ki… Telefon çalması, bir bağlantı kurulmasıdır. Bir sesin, bir başka sese ulaşmasıdır. Ve bu ses, bir başınalığın sessizliğini bozar.
"Demli Çayı Bardakta Karıştırıp Bir Başına Yudumlamak": Zor Değil Ama…
Can Yücel, ikinci bölümde bir kez daha "yoksa zor değil" diyor. "Hiç zor değil" diyor. Demli çayı bardakta karıştırıp, bir başına yudumlamak… Bu, aslında son derece basit bir eylemdir. Ama Can Yücel, bu basit eylemin içine öyle bir özlem yerleştiriyor ki, insan okurken boğazı düğümleniyor.
Çay, Türk kültüründe paylaşımın simgesidir. Çay, sohbetin, dostluğun, muhabbetin simgesidir. Ama bir başına içilen çay, sadece bir içecek değildir; bir yalnızlığın ilacıdır. Ancak o çayı içerken bile, insan bir ses arar:
Ama "Çaya kaç şeker alırsın?"
Diye soran bir ses olmalı ya ara sıra...
İşte bu soru, o kadar basit ama o kadar derin ki… "Çaya kaç şeker alırsın?" Bu soru, aslında "Seni önemsiyorum" demektir. "Senin tercihlerini biliyorum, seninle ilgileniyorum" demektir. Bu soru, bir başkasının varlığını, bir başkasının ilgisini, bir başkasının sevgisini simgeler.
Ve Can Yücel, bu soruyu soran bir sesin, ara sıra da olsa olması gerektiğini söylüyor. Yani sürekli değil; sadece ara sıra. Ama o ara sıra, bir ömre bedeldir.
Can Yücel'in Şiiri Neden Bu Kadar Dokunuyor?
Can Yücel'in bu şiiri, neden bu kadar çok insana dokunuyor? Neden okurken içimiz bir tuhaf oluyor? Neden bu dizeleri tekrar tekrar okumak istiyoruz?
Çünkü bu şiir, hepimizin korkusunu dile getiriyor. Hepimiz, bir gün yalnız kalacağız. Hepimiz, bir gün bir başımıza kalacağız. Hepimiz, bir gün "çaya kaç şeker alırsın?" diye soran bir ses arayacağız. Ve bu korku, bu özlem, bu ihtiyaç… Can Yücel, bunu öyle bir içtenlikle, öyle bir sadelikle, öyle bir insanlıkla anlatıyor ki, insan kendini bu dizelerin içinde buluyor.
Bu şiir, aynı zamanda bir uyarıdır. Bize, sevdiklerimize daha çok sarılmamızı, daha çok aramamızı, daha çok sormamızı söylüyor. Çünkü bir gün, o sevdiklerimiz olmayabilir. Ve o zaman, geriye sadece duvarlar, saat tıkırtısı ve demli çay kalır.
Bu Şiiri Okuyunca Ne Yapmalı?
Can Yücel'in bu şiirini okuyunca, insanın içinden bir şeyler yapmak geliyor. Peki ne yapmalı?
1. Annenizi, babanızı, büyükanne ve büyükbabanızı arayın. Sadece "nasılsın?" demek için değil; "çaya kaç şeker alırsın?" demek için. Onların sesini duyun, onlara sesinizi duyurun.
2. Yaşlı komşunuzu ziyaret edin. Belki bir çay için, belki sadece bir "günaydın" için. Onların yalnızlığını bir an olsun paylaşın.
3. Sevdiklerinize sarılın. Sarılmak, bir sesin duyulmasıdır. Bir varlığın hissedilmesidir. Sarılın, çünkü bir gün sarılamayabilirsiniz.
4. Kendinize de iyi bakın. Çünkü bir gün siz de yaşlanacaksınız. Ve o gün, "çaya kaç şeker alırsın?" diye soran bir ses duymak isteyeceksiniz.
5. Bu şiiri paylaşın. Belki birinin içini ısıtır. Belki birinin yalnızlığını hafifletir. Belki birinin sevdiklerini aramasına vesile olur.
Sonuç: Bir Telefon Çalmalı Ara Sıra da Olsa Kulağımızda
Can Yücel'in bu şiiri, bize bir başınalığın değil, paylaşmanın, bağlantı kurmanın, sevmening değerini hatırlatıyor. Yalnızlığa dayanabiliriz belki; ama bir başınalığa asla. Çünkü insan, sosyal bir varlıktır. İnsan, bir ses, bir bakış, bir soru ister. İnsan, "çaya kaç şeker alırsın?" diye soran bir ses ister.
Bu şiiri okuyunca, "Umarım ileride bu soruyu soracak biri her zaman yanımızda olur" diyoruz. Ve bu dilek, aslında hepimizin ortak dileği. Umarım hepimizin yanında, "çaya kaç şeker alırsın?" diye soran bir ses olur. Umarım hepimizin telefonu, ara sıra da olsa çalar. Umarım hepimiz, bir başınalığın sessizliğinde kaybolmayız.
Can Baba, yine döktürmüş. Ve yine hepimizin içine dokunmuş. Sağ olsun.
