Kadın ve Kariyer: İş Hayatında Yükselmenin Önündeki Görünmez Engel "Cam Tavan"

Kadın ve Kariyer: İş Hayatında Yükselmenin Önündeki Görünmez Engel "Cam Tavan"

toplumsal cinsiyet rolleri  

Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Azize Ergeneli, bankacılık sektöründe ilk kademe yöneticisi 150 kişiye kadınların iş hayatında yükselmeleriyle ilgili 34 soru sordu. Ortaya çıkan sonuç: Erkekler, kadın yöneticilere daha olumlu bakıyor. Ergeneli'nin "Bankacılık sektöründe cam tavan" araştırmasında, erkek yöneticilerin 34 ifade içinde 33 ifadede kadın yöneticilerden daha olumlu bir tutum içinde olduğu saptandı. Bu ifadelerden 15'i kadınların üst düzey yönetici olmalarına ilişkin ifadeleri oluşturuyordu. Peki ama kadınlar "yükselme" konusunda neden daha olumsuz bir tutum içinde? Pek çok açıklaması olabilir. İşte kadın ve kariyer konusunda bilmeniz gerekenler:

Cam Tavan Nedir?

Cam tavan, kadınların ve azınlıkların iş hayatında üst düzey yönetici pozisyonlarına yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerlerdir. Bu bariyerler, açıkça görülmez; ancak kadınların kariyer ilerlemesini sistematik olarak engeller.

Cam tavanın özellikleri:

• Görünmez bariyerler

• Sistematik engeller

• Cinsiyet temelli ayrımcılık

• Kariyer ilerlemesini engeller

• Üst düzey pozisyonlara erişimi kısıtlar

• Toplumsal önyargılar

• Kurumsal kültür

• Stereotipler

• Ayrımcılık

• Eşitsizlik

Araştırmanın Çarpıcı Sonuçları

Doç. Dr. Azize Ergeneli'nin araştırması, kadınların iş hayatında yükselmeleri konusunda çarpıcı sonuçlar ortaya koydu:

Araştırmanın temel bulguları:

• Erkekler, kadın yöneticilere daha olumlu bakıyor.

• Erkek yöneticiler, 34 ifadenin 33'ünde kadın yöneticilerden daha olumlu tutum içinde.

• 15 ifade, kadınların üst düzey yönetici olmalarına ilişkin.

• Kadınlar, yükselme konusunda daha olumsuz tutum içinde.

• Cam tavan, bankacılık sektöründe belirgin.

• Kadın yöneticiler, kendilerine daha az güveniyor.

• Erkek yöneticiler, kadınların yükselmesine daha açık.

• Ancak kadınlar, kendi potansiyellerini küçümsüyor.

• Toplumsal önyargılar, kadınları olumsuz etkiliyor.

• Kadınlar, kariyer hedeflerinde daha temkinli.

Kadınlar Neden Yükselme Konusunda Olumsuz Tutum İçinde?

Kadınların yükselme konusunda daha olumsuz bir tutum içinde olmasının pek çok açıklaması olabilir:

1. Toplumsal Cinsiyet Rolleri

Toplum, kadınlara belirli roller yükler: anne, eş, ev hanımı. Bu roller, kadınların kariyer hedeflerini sınırlayabilir.

Toplumsal cinsiyet rollerinin etkileri:

• Anne olma baskısı

• Ev işleri sorumluluğu

• Eş desteği eksikliği

• Aile beklentileri

• Toplumsal baskı

• Kariyer- aile dengesi

• Suçluluk duygusu

• Rol çatışması

• Öncelikler

• Fedakarlık

2. Özgüven Eksikliği

Kadınlar, iş hayatında kendilerine daha az güvenebilir. Bu, yükselme konusunda olumsuz tutum içinde olmalarına neden olabilir.

Özgüven eksikliğinin nedenleri:

• Toplumsal önyargılar

• Stereotipler

• Ayrımcılık

• Mükemmeliyetçilik

• Eleştiri korkusu

• Başarısızlık korkusu

• Impostor sendromu

• Kendini küçümseme

• Karşılaştırma

• Destek eksikliği

3. Ayrımcılık ve Önyargılar

İş hayatında kadınlar, ayrımcılık ve önyargılarla karşılaşabilir. Bu, yükselme konusunda olumsuz tutum içinde olmalarına neden olabilir.

Ayrımcılık ve önyargıların etkileri:

• Cam tavan

• Ücret eşitsizliği

• Terfi engelleri

• Mobbing

• Cinsel taciz

• Dışlanma

• Görünmezlik

• Değersizleştirme

• Önyargılı değerlendirme

• Fırsat eşitsizliği

4. İş-Yaşam Dengesi

Kadınlar, iş ve yaşam arasında denge kurmakta zorlanabilir. Bu, yükselme konusunda olumsuz tutum içinde olmalarına neden olabilir.

İş-yaşam dengesi sorunları:

• Uzun çalışma saatleri

• Esnek çalışma eksikliği

• Çocuk bakımı sorumluluğu

• Ev işleri sorumluluğu

• Aile sorumlulukları

• Sosyal hayat

• Kişisel zaman

• Stres

• Tükenmişlik

• Suçluluk

5. Mentor ve Rol Model Eksikliği

Kadınlar, iş hayatında yeterli mentor ve rol model bulamayabilir. Bu, yükselme konusunda olumsuz tutum içinde olmalarına neden olabilir.

Mentor ve rol model eksikliğinin etkileri:

• Rehberlik eksikliği

• Destek eksikliği

• Deneyim paylaşımı eksikliği

• Networking eksikliği

• Kariyer planlaması zorluğu

• İlham eksikliği

• Motivasyon eksikliği

• Güven eksikliği

• Yalnızlık

• Yön belirsizliği

6. Kurumsal Kültür

İş yerlerinin kurumsal kültürü, kadınların yükselmesini engelleyebilir. Bu, yükselme konusunda olumsuz tutum içinde olmalarına neden olabilir.

Kurumsal kültürün etkileri:

• Erkek egemen kültür

• Cam tavan

• Ayrımcı politikalar

• Esnek olmayan çalışma koşulları

• Ücret eşitsizliği

• Terfi engelleri

• Mobbing

• Dışlanma

• Önyargılar

• Eşitsizlik

Kadınların Kariyer Yolculuğunda Karşılaştıkları Engeller

Kadınların karşılaştıkları engeller:

• Cam tavan

• Ayrımcılık

• Önyargılar

• Ücret eşitsizliği

• Terfi engelleri

• Mobbing

• Cinsel taciz

• İş-yaşam dengesi sorunları

• Mentor eksikliği

• Rol model eksikliği

• Destek eksikliği

• Güven eksikliği

• Toplumsal baskı

• Aile sorumlulukları

• Özgüven eksikliği

Kadınların Kariyerlerinde Yükselmeleri İçin Öneriler

Kadınlara öneriler:

• Kendinize güvenin

• Hedeflerinizi belirleyin

• Plan yapın

• Mentor edinin

• Networking yapın

• Kendinizi geliştirin

• Eğitim alın

• Deneyim kazanın

• Risk alın

• Fırsatları değerlendirin

• Kendinizi pazarlayın

• Müzakere edin

• Sınırlarınızı koruyun

• Denge kurun

• Destek alın

• Pes etmeyin

İşverenlere öneriler:

• Ayrımcılığı önleyin

• Eşitlik sağlayın

• Cam tavanı kırın

• Esnek çalışma koşulları sunun

• Mentorluk programları oluşturun

• Rol modeller sunun

• Eğitim verin

• Farkındalık yaratın

• Kapsayıcı kültür oluşturun

• Kadınları destekleyin

Türkiye'de Kadın İstihdamı

Türkiye'de kadın istihdamı:

• Kadın istihdam oranı düşük

• Kadınlar, iş gücüne katılımda engellerle karşılaşıyor

• Cam tavan, yaygın bir sorun

• Ücret eşitsizliği, yaygın

• Kadın yönetici oranı düşük

• Toplumsal cinsiyet rolleri, etkili

• Aile sorumlulukları, kadınları sınırlıyor

• Eğitim, önemli bir faktör

• Destek mekanizmaları, yetersiz

• Farkındalık, artıyor

Sonuç

Kadın ve Kariyer: İş Hayatında Yükselmenin Önündeki Görünmez Engel "Cam Tavan"... Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Azize Ergeneli, bankacılık sektöründe ilk kademe yöneticisi 150 kişiye kadınların iş hayatında yükselmeleriyle ilgili 34 soru sordu. Ortaya çıkan sonuç: Erkekler, kadın yöneticilere daha olumlu bakıyor. Ergeneli'nin "Bankacılık sektöründe cam tavan" araştırmasında, erkek yöneticilerin 34 ifade içinde 33 ifadede kadın yöneticilerden daha olumlu bir tutum içinde olduğu saptandı. Bu ifadelerden 15'i kadınların üst düzey yönetici olmalarına ilişkin ifadeleri oluşturuyordu. Peki ama kadınlar "yükselme" konusunda neden daha olumsuz bir tutum içinde? Pek çok açıklaması olabilir: Toplumsal cinsiyet rolleri, özgüven eksikliği, ayrımcılık ve önyargılar, iş-yaşam dengesi sorunları, mentor ve rol model eksikliği, kurumsal kültür. Unutmayın; kadınların kariyerlerinde yükselmeleri, sadece kadınların değil, toplumun tamamının sorumluluğudur. Eşitlik, adalet ve kapsayıcılık, sağlıklı bir iş hayatının temelidir. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.

Kariyer ve Annelik: İş Hayatında Anne Olmanın İncelikleri

Kariyer ve Annelik: İş Hayatında Anne Olmanın İncelikleri

zamanlama  

İş hayatında iyi bir kariyer elde etmek isteyen kadınlar için en önemli sorunlardan biri çocuk yapmaktır. Eğer işinizde belli bir yere gelmek istiyorsanız, bebek dünyaya getirmenin zamanını oldukça iyi ayarlamanız gerekiyor. İşte kariyer ve annelik dengesini kurmanın incelikleri:

Çocuk Yapmak İçin Doğru Zamanlama

Bu durumda 20'li yaşların başı ve 30'ların ortası sizin için en doğru dönemler olabilir. Çünkü çocuk yapmak ve aynı zamanda kariyere devam etmek için, kariyerin başlangıç dönemi, yani 20-25 yaşlar arası çok uygun. Bu yaşlarda hem işi yeni öğrenmeye başlamışsınızdır, hem de doğumdan sonra izinle geçen zamanın boşluğunu rahatlıkla doldurabilirsiniz.

20-25 yaş arası çocuk yapmanın avantajları:

• Kariyerin başlangıç dönemi

• İşi yeni öğrenmeye başlama

• Doğum sonrası izin boşluğunu doldurma

• Enerji ve dinamizm

• Esneklik

• Adaptasyon kolaylığı

• Kariyer molası verme rahatlığı

• Gençlik avantajı

• Sağlık avantajı

• Toparlanma hızı

30'lu yaşlardaysa artık belirli bir yere gelmişsinizdir ve sadece işleri takip etmeniz gerekir. 35 yaşında olup da belirli bir mevkie gelmek isteyen kadınların, özellikle de iki çocuk isteyen kadınların durumu oldukça karışık. Çünkü bu yaşlarda doğum yapan kadının yeniden iş hayatına başlaması çok uzun zaman alır. Bu da kadının iş bulmasını güçleştirebilir.

30-35 yaş arası çocuk yapmanın zorlukları:

• Belirli bir mevkide olma

• İşleri takip etme zorunluluğu

• İki çocuk isteği

• İş hayatına dönüş zorluğu

• İş bulma güçlüğü

• Kariyer molası riski

• Yaş faktörü

• Sağlık riskleri

• Toparlanma süresi

• Rekabet baskısı

Şirkette Belirli Bir Konumunuz Olsun

Bir çocuk yapmayı planlamadan önce işyerinizde üç, dört yıldır çalışıyor olmaya özen gösterin. Böylelikle çalıştığınız zaman içinde kendi alanınızı daha iyi tanıyabilirsiniz. Ayrıca iş arkadaşlarınızı da yeterince tanımış olursunuz. Müdürünüz de artık sizin bu işi ne kadar iyi yaptığınızın bilincindedir. Bu nokta anne adayı için oldukça önemlidir. Eğer müdürünüz için değerli bir elemansanız, onunla masaya oturma şansınız da var demektir.

İşyerinde belirli bir konumda olmanın avantajları:

• Alanınızı tanıma

• İş arkadaşlarınızı tanıma

• Müdürünüzün güvenini kazanma

• Değerli eleman olma

• Müzakere şansı

• Esneklik talep etme

• İzin kolaylığı

• Dönüş garantisi

• Terfi şansı

• Kariyer güvencesi

Hamile Olduğunuzu Nasıl Söylemelisiniz?

İş yerinde hamile olduğunuzu söylemeniz gereken ilk kişi patronunuzdur. Tabii bunu söylemenin de uygun bir zamanı var. Küçük sırrınızı patronunuzla paylaşmak için düşük tehlikesinin ortadan kalktığı 4., 5. ayları seçin. Görüşmeden önce yokluğunuzda yerinizi kimin doldurabileceğini de düşünün. Ne de olsa bu konuşma sırasında sadece bebeğin doğum tarihinden ve sizin sağlık durumunuzdan bahsedilmeyecek. Yokluğunuzun nasıl hissedilmeyeceği de önemli bir konu. Yaptığınız işi ve arkadaşlarınızın niteliklerini gözden geçirerek, yerinize uygun birini önerebilirsiniz. Böylece işinize ne kadar değer verdiğinizi göstermiş olursunuz. Doğum gerçekleşene kadar işinizin bir bölümünü evden bilgisayarla ya da yarım gün şirkete uğrayarak yapmaya devam etmeyi önerebilirsiniz. Unutmayın ki göreviniz ne olursa olsun, işi parçalara ayırabilirsiniz.

Hamileliği açıklama stratejileri:

• İlk patronunuza söyleyin

• 4-5. ayları bekleyin

• Düşük tehlikesinin geçmesini bekleyin

• Yerinizi kimin doldurabileceğini düşünün

• Çözüm önerileri sunun

• İşinizi parçalara ayırın

• Evden çalışma önerin

• Yarım gün çalışma önerin

• İşinize değer verdiğinizi gösterin

• Profesyonel davranın

Hâlâ Eskisi Gibi Olduğunuzu Gösterin

Hamilelik döneminizde dikkat etmeniz gereken noktalar şunlar:

Hamilelik döneminde dikkat edilmesi gerekenler:

• Değişen bir şey olmadığını gösterin

• Hâlâ eski "siz" olduğunuzu gösterin

• Hamilelerin zor işlerin altından kalkamadıkları önyargısını yıkın

• Çiçek desenli veya gereğinden bol bluzlar giymeyin

• İş kadını kıyafetlerinizi gardırobunuzdan eksik etmeyin

• Profesyonel olduğunuzu unutmayın

• Çalışırken işinize konsantre olduğunuzu gösterin

• Sağlık durumunuzla ilgili düşüncelerinizi iş hayatınıza taşımayın

• Bebeğin adına dair düşüncelerinizi işe taşımayın

• İyi bir konumdaysanız, son günlerde evden çalışın

• Üst düzey konumdaki bir kadının çabuk yorulması imajınıza tezat oluşturur

• Karnınız sığmadığı için çalışma masasında zorluk çekmeniz imajınıza zarar verir

Kendinizi Hazır Hissediyor Musunuz?

Tekrar çalışmaya, kendinizi hazır hissettiğiniz zaman başlayın. Zaten patronunuz da konsantre olamayan, sürekli bebeğini düşünen bir anneyle çalışmak istemez. Kendinizi çalışmaya hazır hissettiğinizde ve bebek memeden kesildiğinde çalışmaya başlamak sizin için en uygun zaman. Ayrıca çocuğunuzu bakıcıyla yetiştirmeye hazır olup olmadığınız sorusuna da cevap bulmanız gerekir. Doğumdan sonra patronunuza her şeyin düzene girdiğini hissettirin. Çocuk hakkında fazla konuşmamaya, masanızın üzerini resimlerle doldurmamaya ve onu çalıştığınız yere getirmemeye dikkat edin. Unutmayın orası sizin iş yeriniz ve siz bir iş kadınısınız.

İşe dönüş stratejileri:

• Kendinizi hazır hissettiğinizde başlayın

• Bebek memeden kesildiğinde başlayın

• Bakıcı konusunu netleştirin

• Patronunuza düzenin sağlandığını hissettirin

• Çocuk hakkında fazla konuşmayın

• Masanızı resimlerle doldurmayın

• Çocuğunuzu iş yerine getirmeyin

• Profesyonel davranın

• İşinize konsantre olun

• İş kadını olduğunuzu unutmayın

Kariyer ve Annelik Dengesi İçin Genel Öneriler

Kariyer ve annelik dengesi için öneriler:

• Zamanlamayı iyi ayarlayın

• İşyerinde belirli bir konumda olun

• Hamileliği uygun zamanda açıklayın

• Profesyonel davranın

• İmajınızı koruyun

• İşinize konsantre olun

• Destek alın

• Esnek çalışma koşulları talep edin

• Bakıcı konusunu netleştirin

• Kendinizi hazır hissedin

• İş-yaşam dengesi kurun

• Suçluluk duymayın

• Kendinize zaman ayırın

• Sağlığınıza dikkat edin

• Mutlu olun

Annelik ve Kariyer: Zorluklar ve Çözümler

Annelik ve kariyerin zorlukları:

• Zaman yönetimi

• İş-yaşam dengesi

• Suçluluk duygusu

• Yorgunluk

• Stres

• Bakıcı sorunu

• Kariyer molası

• Terfi gecikmesi

• Ücret kaybı

• Önyargılar

Annelik ve kariyerin çözümleri:

• Planlama

• Zaman yönetimi

• Destek alma

• Esnek çalışma

• Evden çalışma

• Bakıcı desteği

• Eş desteği

• Aile desteği

• İşveren desteği

• Kendine zaman ayırma

Sonuç

Kariyer ve Annelik: İş Hayatında Anne Olmanın İncelikleri... İş hayatında iyi bir kariyer elde etmek isteyen kadınlar için en önemli sorunlardan biri çocuk yapmaktır. Eğer işinizde belli bir yere gelmek istiyorsanız, bebek dünyaya getirmenin zamanını oldukça iyi ayarlamanız gerekiyor. Bu durumda 20'li yaşların başı ve 30'ların ortası sizin için en doğru dönemler olabilir. Çünkü çocuk yapmak ve aynı zamanda kariyere devam etmek için, kariyerin başlangıç dönemi, yani 20-25 yaşlar arası çok uygun. Bu yaşlarda hem işi yeni öğrenmeye başlamışsınızdır, hem de doğumdan sonra izinle geçen zamanın boşluğunu rahatlıkla doldurabilirsiniz. 30'lu yaşlardaysa artık belirli bir yere gelmişsinizdir ve sadece işleri takip etmeniz gerekir. 35 yaşında olup da belirli bir mevkie gelmek isteyen kadınların, özellikle de iki çocuk isteyen kadınların durumu oldukça karışık. Çünkü bu yaşlarda doğum yapan kadının yeniden iş hayatına başlaması çok uzun zaman alır. Bu da kadının iş bulmasını güçleştirebilir. Unutmayın; kariyer ve annelik dengesi kurmak zor ama imkansız değildir. Doğru planlama, zamanlama ve stratejilerle hem iyi bir anne hem de başarılı bir iş kadını olabilirsiniz. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.