Çocuk Eğitiminde Yöntemler: 4 Tip Anne-Baba ve Doğru Yaklaşım
Çocuk büyütmek sorumluluk isteyen ciddi bir iş ve bu konuda herkesin farklı görüşleri var. Kimi, kendi ailesinden nasıl gördüyse aynen bunu uygulamaya devam ederken, kimi de ailesinin kendisine uyguladığı ama kendisinin hoşlanmadığı yöntemlerden uzak durmaya bakıyor. Ancak hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, önemli olan uyguladığınız eğitim şeklinin 21. yüzyıl çocuğuna uygun olmasıdır. Çocuk eğitiminde 4 tip anne-baba olduğu söylenebilir. Bu yöntemleri inceleyerek hangi grupta yer aldığınızı ve bunların iyi ve kötü yanlarını görebilirsiniz.
1. Özgürlükçü Anne-Babalar
Bu tarz yaklaşım, özellikle de savaşın gaddarlığına bir tepki gibiydi ve 40 yıl önce oldukça popülerdi. Özgürlükçü anne-babalar çocuklarına sevgiyle yaklaşsalar da, genellikle konulması gereken sınırları, kuralları koymazlar.
Özgürlükçü anne-babaların özellikleri:
Çocuklara sevgiyle yaklaşırlar
Sınır ve kural koymazlar
Uygun olmayan davranışları görmezden gelirler
Çocuğun özgür büyümesini desteklerler
Baskıcı tutumdan kaçınırlar
Çocuğun kendi kararlarını almasına izin verirler
Esnek davranırlar
Çatışmadan kaçınırlar
Çocuğun isteklerine boyun eğerler
Disiplin uygulamakta zorlanırlar
Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:
Yaratıcı ve orijinal olurlar
Ortama uymakta zorlanırlar
Dürtülerini denetlemede zorlanırlar
Sorumluluk kabul etmede isteksiz olurlar
Sınırları bilmezler
Kendini güvensiz hissederler
Yanlış kararlar alabilirler
Kurallara uymakta zorlanırlar
Benmerkezci olabilirler
Otoriteyi tanımazlar
Özgürlükçü yaklaşımın sonuçları:
Açık ve net sınırlar olmaksızın çocuğun aklı karışır, kendini güvensiz hissedebilir ve yanlış kararlar alır.
2. Otoriter Anne-Babalar
Otoriter ebeveynler itaate değer verirler. Onlara göre hayatın nasıl yaşanacağı kurallarla kontrol edilir, her şey önceden şekillendirilir. Çocuk, kendini nasıl yöneteceğini öğrendiğinden değil, ama cezadan korktuğu için itaat etmeyi öğrenir. Bu tarz, günümüz toplum yapısına aykırıdır. Çünkü artık yeniliklere ve seçme hakkına değer verilmektedir.
Otoriter anne-babaların özellikleri:
İtaate değer verirler
Katı kurallar koyarlar
Cezalandırıcıdırlar
Kontrolcüdürler
Esneklik göstermezler
Çocuğun fikrini almazlar
Baskıcıdırlar
Mesafelidirler
Duygusal sıcaklık göstermezler
Tek yönlü iletişim kurarlar
Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:
Cezadan korktukları için itaat ederler
Özgüvenleri düşüktür
Kendi kararlarını alamazlar
İnisiyatif kullanamazlar
Kolayca öykünürler
Kaygılıdırlar
İçe kapanıktırlar
Saldırgan olabilirler
Yaratıcılıkları bastırılmıştır
Mutlu olamazlar
Bedensel cezaların zararları:
Bedensel cezalar, çocukta problemlerin şiddetle çözümlenmesi gerektiğine dair bir kanı uyandırdığından, gene günümüz anlayışıyla bağdaşmaz. Sürekli emir almayı kabullenir şekilde yetiştirilen çocuk, istediği herkese kolayca öykünür ve etkinliklerde asla inisiyatifi eline almaz.
3. Pasif Anne-Babalar
Bu tip anne-babaların beklentisi azdır ve buna bağlı olarak verdikleri tepki de minimum olacaktır. Çocukla ters düşmemek için kural koymazlar. Çocuğun kendi başına büyümesine izin verdiklerini düşünürler. Buna karşılık çocuksa, anne-babasının ilgisiz olduğuna inanır.
Pasif anne-babaların özellikleri:
Beklentileri azdır
Tepkileri minimumdur
Kural koymazlar
Çatışmadan kaçınırlar
İlgisiz görünürler
Çocuğu ihmal ederler
Duygusal olarak mesafelidirler
Sorumluluk almazlar
Çocuğun kendi başına büyümesine izin verirler
Rehberlik etmezler
Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:
Sosyalleşme yetenekleri gelişmemiştir
Çekingen olurlar
Sinir bozucu olurlar
Egoist olurlar
Kendine güvenleri yoktur
İlgisizlik hissederler
Duygusal sorunlar yaşarlar
Akademik başarıları düşüktür
Davranış sorunları gösterirler
Mutlu olamazlar
4. İlgili ve Demokratik Anne-Babalar
Bu gruba giren ebeveynler, çocuklarına kayıtsız şartsız bir sevgi sunarlar. Ancak bunu yaparken uyması gereken birtakım kurallar belirlemeyi de ihmal etmezler. Çocuğun sorumluluk alması eğitimin öncelikleri arasındadır. Bu nedenle de çocuğa seçim yapması sağlanan pek çok fırsat sunulur ve yaptığı seçimlerin sonuçlarını yaşarken de ihtiyacı olan rehberlik verilir. Bu yöntem, günümüzün hızlı yaşantısı için en uygun yöntemdir. Bunun nedeni, artık seçeneklerin sınırsız olması ve bir şeyi yapmak için doğru olan birden fazla yöntemin olmasıdır.
İlgili ve demokratik anne-babaların özellikleri:
Kayıtsız şartsız sevgi sunarlar
Kurallar belirlerler
Sorumluluk verirler
Seçim hakkı tanırlar
Rehberlik ederler
Saygı gösterirler
İletişime açıktırlar
Tutarlıdırlar
Adildirler
Duygusal olarak sıcaktırlar
Bu şekilde yetiştirilen çocukların özellikleri:
Sorumluluk duygusu gelişir
Daha akıllıca seçimler yaparlar
Değişikliklere ayak uydururlar
Kendine güvenleri oluşur
Özgüvenleri yüksektir
Mutlu olurlar
Başarılı olurlar
Sosyal becerileri gelişir
Problem çözme becerileri gelişir
Duygusal zekâları yüksektir
Hangi Yöntem En Uygun?
Bu yöntem, günümüzün hızlı yaşantısı için en uygun yöntemdir. Bunun nedeni, artık seçeneklerin sınırsız olması ve bir şeyi yapmak için doğru olan birden fazla yöntemin olmasıdır. Bu şekilde eğitilen çocuk, sorumluluk duygusu geliştirir, daha akıllıca seçimler yapar, değişikliklere ayak uydurur ve kendine güveni oluşur.
İlgili ve demokratik yaklaşımın avantajları:
Çocuk sorumluluk duygusu geliştirir
Daha akıllıca seçimler yapar
Değişikliklere ayak uydurur
Kendine güveni oluşur
Özgüveni yüksek olur
Mutlu olur
Başarılı olur
Sosyal becerileri gelişir
Problem çözme becerileri gelişir
Duygusal zekâsı yüksek olur
Sonuç
Çocuk Eğitiminde Yöntemler: 4 Tip Anne-Baba ve Doğru Yaklaşım... Çocuk büyütmek sorumluluk isteyen ciddi bir iş ve bu konuda herkesin farklı görüşleri var. Kimi, kendi ailesinden nasıl gördüyse aynen bunu uygulamaya devam ederken, kimi de ailesinin kendisine uyguladığı ama kendisinin hoşlanmadığı yöntemlerden uzak durmaya bakıyor. Ancak hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, önemli olan uyguladığınız eğitim şeklinin 21. yüzyıl çocuğuna uygun olmasıdır. Çocuk eğitiminde 4 tip anne-baba olduğu söylenebilir: Özgürlükçü anne-babalar, otoriter anne-babalar, pasif anne-babalar ve ilgili ve demokratik anne-babalar. Bu yöntemleri inceleyerek hangi grupta yer aldığınızı ve bunların iyi ve kötü yanlarını görebilirsiniz. Unutmayın; en sağlıklı yaklaşım, sevgi ve disiplini dengeleyen, çocuğa sorumluluk veren ve seçim hakkı tanıyan ilgili ve demokratik yaklaşımdır. Sağlıklı ve mutlu günler dileriz.
